Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılabilmesi için, ihlal edildiği iddia edilen hakkın hem 1982 Anayasası'nda düzenlenen temel hak ve özgürlüklerden olması hem de Türkiye'nin taraf olduğu Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) ve buna ek protokoller kapsamında yer alması şarttır.
Buna göre, aşağıdaki haklardan hangisinin ihlal edildiği iddiasıyla doğrudan Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılması mümkün değildir?
- AMülkiyet hakkı
- BAdil yargılanma hakkı
- Dilekçe hakkıAnswer
- DÖzel hayatın gizliliği ve korunması
- Eİşkence ve eziyet yasağı
Answer
Dilekçe hakkı, 1982 Anayasası'nda düzenlenmiş olsa da Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) kapsamında yer almadığı için bireysel başvuruya konu edilemez.
Bireysel başvuru yapılabilmesi için 'çifte güvence' şartı aranır. Dilekçe hakkı 1982 Anayasası'nın 74. maddesinde düzenlenmiş bir haktır ancak Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi bu hakkı içermez. Bu nedenle, dilekçe hakkının ihlali iddiasıyla doğrudan Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılamaz.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Bireysel Başvurunun Konu Bakımından Kapsamı (Ortak Koruma Alanı)
Hints
1
Bireysel başvuru için hakkın sadece Anayasa'da olması yetmez; uluslararası bir sözleşme olan AİHS'te de geçmesi gerekir.
2
Sosyal ve ekonomik hakların büyük bir kısmı (eğitim ve mülkiyet hariç) ile bazı siyasi haklar AİHS kapsamında olmadığı için başvuru dışıdır.
3
Vatandaşlık ödevi olan veya sadece devlete karşı idari bir talep niteliği taşıyan 'Dilekçe Hakkı' gibi haklar AİHS'in koruma listesinde yoktur.
Practice More
Bireysel başvuru yapılabilmesi için tüketilmesi gereken 'olağan kanun yolları' kavramını ve başvuru süresini (30 gün) tekrar ediniz.
Alternative Method
Hangi hakların kapsamda olduğunu ezberlemek yerine, AİHS'in daha çok klasik hakları (kişi hakları ve mülkiyet gibi) koruduğunu, Türk Anayasası'ndaki 'Dilekçe', 'Vatan Hizmeti', 'Vergi Ödevi' gibi hakları kapsamadığını hatırlayabilirsiniz.
Estimated Time:50s