Osmanlı Devleti'nde mutlak monarşiden hukuk devletine geçiş sürecinin önemli aşamaları olan belgeler aşağıda tabloda özetlenmiştir:
| Belge | Padişah | Öne Çıkan Özellik |
|---|---|---|
| Sened-i İttifak (1808) | II. Mahmut | Padişahın yetkilerinin ilk kez bir belgeyle kısıtlanması |
| Tanzimat Fermanı (1839) | Sultan Abdülmecit | Kanun gücünün üstünlüğünün kabul edilmesi |
| Islahat Fermanı (1856) | Sultan Abdülmecit | Gayrimüslim tebaaya geniş haklar tanınması |
Tablodaki bilgiler ve bu belgelerin Türk anayasal tarihindeki yeri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- ASened-i İttifak, bir sözleşme (misak) niteliği taşıyarak padişahın otoritesini yerel güçlerle (ayanlar) paylaşmasını sağlamıştır.
- BTanzimat Fermanı, padişahın kendi yetkilerini kendi iradesiyle sınırladığı bir 'otolimitasyon' belgesidir.
- CSened-i İttifak'ın hazırlanmasında, Tanzimat Fermanı'nın aksine Batılı devletlerin doğrudan bir dış baskısı veya etkisi bulunmamaktadır.
- Islahat Fermanı ile Osmanlı Devleti'nde halk ilk kez yönetime katılarak meclis çatısı altında temsil hakkı kazanmıştır.Answer
- ETanzimat Fermanı ile tüm tebaanın (Müslüman-gayrimüslim) can, mal ve namus güvenliği devlet güvencesi altına alınmıştır.
Answer
Islahat Fermanı ile halkın yönetime katıldığı ve temsil hakkı kazandığı ifadesi yanlıştır; bu gelişme 1876 Kanun-i Esasi ile yaşanmıştır.
Islahat Fermanı (1856), gayrimüslimlerin haklarını genişleten ve hukuki eşitliği pekiştiren bir belgedir. Osmanlı Devleti'nde halkın yönetime katılarak temsil hakkı elde etmesi ve parlamenter sisteme geçilmesi ancak 1876 yılında Kanun-i Esasi'nin ilanı ve I. Meşrutiyet'in başlamasıyla mümkün olmuştur. Dolayısıyla Islahat Fermanı'nda 'temsil hakkı' veya 'meclis' unsuru bulunmaz.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Osmanlı anayasallaşma sürecinde yetki sınırlandırması (1808-1839) ile halkın yönetime katılması (1876) arasındaki temel fark.
Hints
1
Osmanlı'da 'hukuk devleti' adımları ile 'demokrasi/temsil' adımlarının tarihlerine dikkat edin.
2
Halkın yönetime katılması için bir anayasa ve bir meclis (parlamento) gereklidir.
3
Halkın ilk kez yönetime katıldığı olay 1876 Kanun-i Esasi ve I. Meşrutiyet'tir. 1856 Islahat Fermanı'nda böyle bir madde yoktur.
Practice More
Kanun-i Esasi'nin getirdiği 'çift meclisli' yapıyı (Heyet-i Ayan ve Heyet-i Mebusan) inceleyerek temsilin kapsamını öğrenin.
Estimated Time:1m 15s