Question

Difficulty: EasyBirleşik Kelimelerin Yazımı

Türkçede "etmek, olmak" gibi yardımcı fiillerle kurulan birleşik fiillerde; eğer isim soylu kelimede bir ünlü düşmesi veya ünsüz türemesi varsa kelimeler bitişik yazılır, herhangi bir ses olayı yoksa ayrı yazılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik fiillerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. Öğretmenin tahtaya yazdığı önemli başlıkları defterine hemen notetti.Answer
  2. B
    Kısa bir süre sonra yaptığı hatayı fark etti ve arkadaşından özür diledi.
  3. C
    Sınav başvurusu için gerekli olan belgeleri kurumdan yazılı olarak talep etti.
  4. D
    Yaşadığı tüm talihsizliklere rağmen hayata her zaman şükretti.
  5. E
    Yeni açılan sergideki tabloların her birini hayranlıkla seyretti.

Answer

Önemli başlıkların deftere 'notetti' şeklinde bitişik yazıldığı seçenek yanlıştır; doğrusu 'not etti' olmalıdır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre; etmek, olmak gibi yardımcı fiillerle kurulan birleşik fiillerde isim unsurunda bir ses düşmesi veya türemesi yoksa kelimeler ayrı yazılır. 'Not' kelimesi ile 'etmek' fiili birleşirken herhangi bir ses olayı yaşanmadığı için 'not etti' şeklinde ayrı yazılmalıdır. 'Notetti' yazımı bu kurala aykırıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki yardımcı fiillerle kurulan birleşik yapıları tespit et.
notetti, fark etti, talep etti, şükretti, seyretti.
Yazım yanlışının hangi kelime grubunda olduğunu belirlemek için ilk adımdır.
2
Bu yapıların isim kısımlarında (not, fark, talep, şükür, seyir) ünlü düşmesi veya ünsüz türemesi olup olmadığını kontrol et.
'Not', 'fark' ve 'talep' kelimelerinde ses olayı yoktur; 'şükür' ve 'seyir' kelimelerinde ünlü düşmesi vardır.
Bitişik veya ayrı yazılma kuralının uygulanıp uygulanmayacağını belirlemek için ses olaylarını kontrol etmek gerekir.
3
Ses olayı olmayan birleşik fiillerin ayrı yazılması gerektiğini hatırla.
'Not etti' ayrı yazılmalıdır ancak cümlede 'notetti' şeklinde bitişik yazılmıştır.
TDK kurallarına göre ses olayına uğramayan yardımcı fiiller ayrı yazılır.

Key Concept

Yardımcı Fiillerle Kurulan Birleşik Fiillerin Yazımı

Hints

1
Birleşik fiillerin yazımında isim kısmında ses düşmesi (sabır -> sabretmek) veya ünsüz türemesi (his -> hissetmek) olup olmadığına bakın.
2
Eğer kelime birleşirken hiçbir harf kaybolmuyor veya eklenmiyorsa, bu kelimeleri birbirinden ayırmanız gerekir.
3
'Not etti' örneğinde olduğu gibi, 'not' ve 'etmek' birleşirken isimde bir değişiklik oluyor mu?

Practice More

Benzer şekilde 'terk etmek', 'arz etmek' ve 'var olmak' gibi ses olayı barındırmayan diğer sık kullanılan birleşik fiilleri inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Kelimeleri birleştirip hızlıca okuduğunuzda bir sesin düştüğünü veya ikizleştiğini (türediğini) hissetmiyorsanız, büyük ihtimalle ayrı yazılmaları gerekiyordur.
Estimated Time:45s
Rate this question