Question

Difficulty: MediumHak Kavramı ve Hakların Türleri

Özel hukukta haklar, kullanıldıklarında meydana getirdikleri hukuki etkiye göre; alelade haklar ve yenilik doğuran (inşai) haklar olarak ikiye ayrılmaktadır. Yenilik doğuran haklar da kendi içinde; mevcut bir hukuki durumu değiştiren, yeni bir durum kuran veya mevcut durumu sona erdiren haklar şeklinde alt kategorilere ayrılır.

Buna göre; bir işçinin istifa etmesi, bir mülkiyet ilişkisinde paydaşlığın giderilmesi davası açılması veya bir vekalet ilişkisinde vekilin azledilmesi durumunda olduğu gibi, kullanılmasıyla mevcut bir hukuki ilişkiyi tamamen ortadan kaldıran hak türü aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Kurucu yenilik doğuran haklar
  2. B
    Değiştirici yenilik doğuran haklar
  3. Bozucu yenilik doğuran haklarAnswer
  4. D
    Alelade haklar
  5. E
    Mutlak haklar

Answer

Mevcut bir hukuki ilişkiyi tamamen sona erdiren haklar bozucu yenilik doğuran haklardır.
Bozucu yenilik doğuran haklar, hak sahibinin tek taraflı irade açıklamasıyla mevcut olan bir hukuki durumu veya ilişkiyi tamamen sona erdirme yetkisi verir. Soruda belirtilen istifa (iş sözleşmesini bitirme), azil (vekaleti bitirme) ve fesih işlemleri bu tanıma tam olarak uymaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Hakkın kullanım amacını belirle
İstifa, azil ve fesih gibi işlemlerin ortak noktası mevcut bir hukuki ilişkiyi bitirmektir.
Soruda verilen örneklerin hukuki sonuçlarını analiz etmek gerekir.
2
Kategorizasyon yap
Tek taraflı iradeyle yeni bir durum yaratılıyorsa bu 'yenilik doğuran' (inşai) bir haktır.
Hakkın tek taraflı kullanımı ve hukuki etki yaratması inşai nitelik taşıdığını gösterir.
3
Alt türü tespit et
Hukuki etki 'sona erdirme' yönünde olduğu için 'bozucu' kategorisine girer.
Kurucu (yeni kuran), Değiştirici (değiştiren) ve Bozucu (bitiren) arasındaki temel fark budur.

Key Concept

Yenilik Doğuran (İnşai) Haklar

Hints

1
Hakkın 'bozucu' etkisi, mevcut bir durumu ortadan kaldırmasıyla ilgilidir.
2
İstifa ve vekaletten azil gibi örneklerin ortak sonucunu düşünün: Hukuki ilişki devam mı ediyor yoksa kopuyor mu?
3
Tek taraflı iradeyle bir ilişkiyi sona erdirmek 'bozucu yenilik doğuran' hakkın temel tanımıdır.

Practice More

Mutlak ve nispi haklar arasındaki 'ileri sürülebilirlik' farkını tekrar gözden geçirin.

Alternative Method

Hakkın türünü belirlerken 'Sonuç ne oldu?' sorusunu sorun. Sonuç 'yok olma' ise cevap bozucudur.
Estimated Time:50s
Rate this question