Examkin

Question

Difficulty: HardHak Kavramı ve Hakların Türleri

Hukuk sistemimizde haklar; kullanıldıklarında yeni bir hukuki durum yaratıp yaratmadıklarına göre 'yenilik doğuran (inşai) haklar' ve 'aleledade (sıradan) haklar' olarak ikiye ayrılır. Yenilik doğuran haklar, hak sahibinin tek taraflı irade beyanıyla mevcut hukuki durumu kurarken, değiştirirken veya sona erdirirken; aleledade haklar (talep hakları) sadece mevcut bir hukuki ilişkinin gereğinin yerine getirilmesini isteme yetkisi verir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi yenilik doğuran (inşai) bir hak örneği değildir?

  1. Satın alınan bir taşınmazın tapuda tescilinin yapılmasını isteme hakkıAnswer
  2. B
    Ayıplı bir malın, ayıpsız olan başka bir misliyle değiştirilmesini isteme hakkı
  3. C
    Korkutma (ikrah) etkisi altında yapılan bir sözleşmenin iptal edilmesi
  4. D
    Sözleşmede önceden kararlaştırılan bir 'alım (iştira) hakkı'nın kullanılması
  5. E
    Karşılıklı borç ilişkilerinde borcun 'takas' yoluyla sona erdirilmesi

Answer

Satın alınan bir taşınmazın tapuda tescilinin yapılmasını isteme hakkı yenilik doğuran bir hak değil, aleledade (sıradan) bir talep hakkıdır.
Doğru yanıt olan 'taşınmazın tescilini isteme hakkı', bir talep hakkıdır. Talep hakları (aleledade haklar), bir kimsenin başka bir kimseden bir şeyi yapmasını, yapmamasını veya vermesini isteyebilmesidir. Burada yeni bir hukuki statü kurulmaz, mevcut bir borç ilişkisinin gereği istenir. Diğer seçenekler ise hukuki durumu tek taraflı beyanla etkileyen inşai haklardır.

Step-by-Step Solution

1
Hakların etki bakımından sınıflandırılmasını analiz et.
Haklar 'yenilik doğuran' (yeni durum yaratan) ve 'aleledade' (mevcut olanı isteme) olarak ikiye ayrılır.
Soruda hangisinin yenilik doğuran hak olmadığı sorulmaktadır.
2
Seçeneklerdeki hakların hukuki sonuçlarını değerlendir.
Değiştirme, iptal, alım ve takas işlemleri mevcut hukuki durumu değiştirir, kurar veya bozar.
Yenilik doğuran hakların temel özelliği tek taraflı iradeyle hukuki yapıyı değiştirmektir.
3
Tescil isteme hakkının niteliğini belirle.
Satış sözleşmesiyle zaten kurulmuş olan bir borç ilişkisinin gereğinin yerine getirilmesi (ifa) istenir.
Tescil isteme bir 'talep hakkı'dır; çünkü borçlunun borcunu yerine getirmesi beklenir, tek taraflı bir beyanla tescil kendiliğinden gerçekleşmez.

Key Concept

Hakların Etkileri Bakımından Ayrımı (Yenilik Doğuran vs. Aleledade Haklar)

Hints

1
Yenilik doğuran haklar tek taraflı iradeyle hukuki durumu değiştirirken, aleledade haklar sadece mevcut olanın yerine getirilmesini ister.
2
'İsteme' kelimesi her zaman talep hakkı anlamına gelmez; eğer istenen şey mevcut bir borcun ödenmesi/teslimi ise bu talep hakkıdır.
3
Taşınmaz satımında tescil istemek, satıcının tapuda devir yapma borcunu yerine getirmesini istemektir; yeni bir sözleşme kurmaz veya bozmaz.

Practice More

Mutlak haklar ile nispi hakların farklarını ve nispi hakların tapuya şerh edilerek kuvvetlendirilmesini inceleyin.

Alternative Method

Hakkın kullanılmasıyla karşı tarafın bir şey yapmasına gerek kalmadan hukuki sonuç doğuyorsa yenilik doğuran; karşı tarafın bir davranışta bulunması (borcu ödemesi vb.) gerekiyorsa aleledade haktır.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Hak Kavramı ve Hakların Türleri

More questions from this topic