Question

Difficulty: MediumTürkiye'de İklimi Etkileyen Faktörler

Meteoroloji uzmanları tarafından hazırlanan Türkiye sıcaklık haritaları incelendiğinde; Doğu Anadolu Bölgesi'nin gerçek sıcaklık değerleri ile deniz seviyesine indirgenmiş sıcaklık değerleri arasındaki farkın çok yüksek olduğu, Marmara Bölgesi'nde ise bu iki değer arasındaki farkın oldukça az olduğu görülmektedir.

Bölgeler arasındaki bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Ortalama yükselti değerlerinin birbirinden farklı olmasıAnswer
  2. B
    Denizel etkilerin iç kesimlere sokulma derecesinin farklı olması
  3. C
    Bölgelerin Ekvator'a olan kuş uçuşu uzaklıklarının değişmesi
  4. D
    Bölgelerdeki doğal bitki örtüsü formasyonlarının birbirinden farklı olması

Answer

Ortalama yükselti değerlerinin birbirinden farklı olması
Doğru yanıt, yükselti faktörünü göstermektedir. İndirgenmiş sıcaklık, bir yerin yükseltisinin 0 metre (deniz seviyesi) olduğu varsayılarak hesaplanan sıcaklıktır. Bir yerin gerçek sıcaklığı ile indirgenmiş sıcaklığı arasındaki farkı belirleyen tek faktör o yerin yükseltisidir (Her 200 metrede 1 °C fark oluşur). Doğu Anadolu Bölgesi'nin ortalama yükseltisi çok fazla (genellikle 1500-2000 metre üzeri) olduğu için fark büyüktür; Marmara Bölgesi'nin ortalama yükseltisi az olduğu için fark küçüktür.

Step-by-Step Solution

1
Gerçek sıcaklık ve indirgenmiş sıcaklık kavramlarının tanımlarını hatırlamak.
Gerçek sıcaklık bir yerin ölçülen sıcaklığıdır. İndirgenmiş sıcaklık ise o yerin deniz seviyesinde (0 metrede) kabul edilerek hesaplanan varsayımsal sıcaklığıdır.
Soru metnindeki temel ayrımı anlamak için kavram bilgisi gereklidir.
2
İki sıcaklık değeri arasındaki farkı oluşturan formülü belirlemek.
Sıcaklık her 200 metrede 1 °C azalır. Bu nedenle: Gerçek Sıcaklık - İndirgenmiş Sıcaklık = (Yükselti / 200) kuralı geçerlidir.
Aradaki farkı yaratan tek coğrafi faktörün ne olduğunu tespit etmek için matematiksel ilişki kurulur.
3
Marmara ve Doğu Anadolu bölgelerini yükselti bakımından karşılaştırmak.
Doğu Anadolu, Türkiye'nin en yüksek bölgesi iken Marmara en alçak bölgesidir. Yükseltinin fazla olduğu Doğu Anadolu'da gerçek sıcaklık ile indirgenmiş sıcaklık arasındaki fark mecburen çok daha yüksek olacaktır.
Farkın temel nedeninin doğrudan bölgenin topografik yüksekliği olduğunu doğrulamak.

Key Concept

İklimi Etkileyen Faktörler: Yükselti ve İndirgenmiş Sıcaklık İlişkisi

Hints

1
İndirgenmiş sıcaklık, bir yerin yükseltisinin 0 metre (deniz seviyesi) olduğu varsayılarak hesaplanan sıcaklıktır.
2
Bir yerin yükseltisi ne kadar fazlaysa, o yerin zirvesinde ölçülen hava sıcaklığı ile deniz seviyesinde olsaydı sahip olacağı sıcaklık arasındaki makas o kadar açılır.
3
Türkiye fiziki haritasında kahverengi tonların en fazla olduğu bölge ile yeşil tonların en fazla olduğu bölgeyi karşılaştıran bu soruda, sıcaklık farkını doğuran tek sebep iki bölgenin rakım (yükseklik) farkıdır.

Practice More

İndirgenmiş sıcaklık haritalarını incelerken enlem etkisini test eden farklı bir soruyu çözerek bilginizi pekiştirin.

Alternative Method

Sıcaklık farkını doğrudan formülle düşünebilirsiniz: Fark = Yükselti / 200. Formüle göre farkı etkileyen tek değişken 'Yükselti'dir.
Estimated Time:45s
Rate this question