Question

Difficulty: MediumTürkiye'de İklimi Etkileyen Faktörler

Bir iklim araştırmacısı Ege Bölgesi'nde kıyıdan iç kesimlere doğru yüzlerce kilometre ilerlemesine rağmen ılıman denizel iklim özelliklerinin etkisini sürdürdüğünü; Karadeniz Bölgesi'nde ise kıyıdan güneye doğru kısa bir mesafe gidildiğinde denizel etkinin hızla kaybolarak yerini karasal koşullara bıraktığını gözlemlemiştir.

Araştırmacının gözlemlediği bu durum, Türkiye'de iklimi etkileyen aşağıdaki faktörlerden hangisiyle doğrudan açıklanır?

  1. Dağların kıyı çizgisine göre uzanış doğrultularının farklı olmasıAnswer
  2. B
    Karadeniz Bölgesi'nin mutlak konumundan dolayı güneş ışınlarını daha eğik açıyla alması
  3. C
    Bölgeleri etkisi altına alan gezici basınç merkezlerinin yıl içindeki etki alanlarının değişmesi
  4. D
    Karadeniz Bölgesi'nde orman örtüsünün daha gür olması ve yükseltiye bağlı bitki kuşakları oluşturması

Answer

İki bölge arasındaki bu farklılık, dağların kıyı çizgisine göre uzanış doğrultularının farklı olması ile açıklanır.
Doğru cevap, dağların uzanış doğrultusunu işaret eden seçenektir. Ege Bölgesi'nde dağlar kıyıya dik uzandığı için arada kalan geniş graben ovaları, denizden gelen ılıman ve nemli hava kütlelerinin iç kesimlere kadar rahatça sokulmasına olanak tanır. Karadeniz Bölgesi'nde ise Kuzey Anadolu Dağları kıyıya paralel uzanarak yüksek bir set oluşturur. Bu durum denizel etkinin iç kesimlere geçmesini engelleyerek kıyıda kalmasına ve hemen dağların ardında karasal iklimin başlamasına neden olur.

Step-by-Step Solution

1
Araştırmacının tespit ettiği temel iklimsel farklılığı tanımla.
Ege'de denizel iklim iç kesimlere geniş bir alanda yayılırken, Karadeniz'de denizel iklim dar bir kıyı şeridine hapsolmuştur.
Sorunun kökünde yatan asıl problemi ve karşılaştırılan durumu netleştirmek için.
2
Bu iki bölgenin yeryüzü şekillerini (özel konum) karşılaştır.
Karadeniz'de dağlar kıyıya paralel bir duvar gibi uzanırken, Ege'de dağlar kıyıya dik uzanır ve aralarında çöküntü ovaları (grabenler) bulunur.
Hava kütlelerinin hareketini kısıtlayan en büyük fiziksel etkenin topografya olduğunu belirlemek için.
3
Topografyanın denizel hava kütleleri üzerindeki etkisini değerlendir.
Ege'de nemli hava doğu-batı yönlü ovalardan içeri girer; Karadeniz'de ise paralel dağları aşamaz.
Doğru seçenekte yer alan faktörün sorudaki gözlemle doğrudan ilişkisini doğrulamak için.

Key Concept

Dağların Uzanış Doğrultusunun İklime Etkisi

Hints

1
Denizden gelen hava kütlesinin yolculuğunu gözünüzde canlandırın. Bu rüzgarların önünü ne kesiyor olabilir?
2
Ege Bölgesi haritasına baktığınızda girintili çıkıntılı bir yapı ve doğu-batı yönlü nehir vadileri görürsünüz. Karadeniz'de ise düz bir kıyı çizgisi ve hemen ardından yükselen silsileler vardır.
3
İki bölgedeki dağların denize göre nasıl bir açıyla yerleştiğini (dik veya paralel) düşünün.

Practice More

Karadeniz ve Akdeniz bölgelerinde dağların kıyıya paralel uzanmasının yağış miktarına (yamaç yağışları) etkisini inceleyen başka bir soru çözerek konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Soruyu çözerken neden-sonuç ilişkisine odaklanabilirsiniz. Bir bölgeye nemin girmesini zorlaştıran unsur 'matematiksel bir çizgi' değil, 'fiziksel bir kütle' olmak zorundadır. Türkiye'deki en büyük fiziksel engeller sıra dağlardır.
Estimated Time:1m 0s
Rate this question