Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Sıcaklık ve İzotermler

Türkiye'nin Ocak ayı deniz seviyesine indirgenmiş izoterm haritası incelendiğinde; izoterm eğrilerinin kıyı şeridini takip etmediği, özellikle Anadolu'nun iç kesimlerinde belirgin bir şekilde güneye doğru kavis yaptığı görülür. Bu durum, aynı enlemdeki kıyı merkezlerinin iç kesimdeki merkezlere göre kış mevsiminde daha sıcak olduğunu kanıtlamaktadır.

Buna göre, kış mevsiminde izoterm eğrilerinin iç kesimlerde güneye doğru sarkmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Enlem etkisinin denizelliğe göre sıcaklık üzerinde daha belirleyici olması
  2. Karasallık nedeniyle iç kesimlerin kıyı şeridine göre daha fazla soğumasıAnswer
  3. C
    Batıdan doğuya doğru gidildikçe ortalama yükseltinin artması
  4. D
    Kış mevsiminde görülen cephesel yağışların iç kesimleri soğutması
  5. E
    İç kesimlerdeki bitki örtüsünün bozkırlardan oluşması

Answer

İzotermlerin kışın iç kesimlerde güneye sarkmasının temel nedeni, karasallık etkisiyle iç kesimlerin kıyılardan daha fazla soğumasıdır.
Kış mevsiminde karalar, denizlere oranla daha hızlı ve daha fazla soğumaktadır (karasallık). Bu durum, Anadolu'nun iç kesimlerinin kıyı bölgelerine göre daha soğuk olmasına neden olur. Bir izoterm eğrisinin (örneğin 2C2^\circ C) güneye doğru sarkması, o sıcaklık değerinin iç kesimlerde daha güneydeki enlemlerde görüldüğünü, yani iç kesimlerin aynı enlemdeki kıyılardan daha soğuk olduğunu ifade eder.

Step-by-Step Solution

1
Harita türünü analiz etme
Haritanın 'indirgenmiş' olduğu belirlenir, bu da yükselti faktörünün etkisinin yok sayıldığı anlamına gelir.
Soruda 'deniz seviyesine indirgenmiş' ifadesi geçtiği için yükselti ile ilgili seçenekler elenmelidir.
2
İzoterm eğrisinin kavis yönünü yorumlama
Eğrinin güneye sarkması, o değerdeki sıcaklığın (örneğin 0C0^\circ C) güney enlemlerde de görüldüğünü, yani oranın normalden daha soğuk olduğunu gösterir.
Aynı enlemdeki deniz kıyısı daha sıcakken iç kesimin daha soğuk olması ısınma özelliklerindeki farkla ilgilidir.
3
Temel coğrafi faktörü belirleme
Karasallık-denizellik etkisi sonucunda karaların kışın aşırı soğuması temel neden olarak tespit edilir.
Denizler ısıyı geç kaybederken karalar hızla soğur, bu durum izotermlerin iç kesimlerde güneye (sıcak tarafa doğru) sapmasına yol açar.

Key Concept

İndirgenmiş Sıcaklık ve Karasallık Etkisi
Estimated Time:1m 15s
Rate this question