Question

Difficulty: HardHükümsüzlük ve Türleri (Yokluk, Butlan)

Hukuk düzeninde bir hukuki işlemin "yokluk" yaptırımı ile malul olması ile "mutlak butlan" yaptırımı ile sakatlanması durumları karşılaştırıldığında, aşağıdakilerden hangisi mutlak butlanı yokluktan ayıran temel ölçüttür?

  1. A
    İşlemin yapıldığı andan itibaren hiçbir hukuki hüküm ve sonuç doğurmaması
  2. B
    Hükümsüzlüğün hâkim tarafından davanın her aşamasında resen (kendiliğinden) dikkate alınması
  3. İşlemin kurucu unsurlarının tamam olmasına rağmen, konusunun emredici hukuk kurallarına veya kamu düzenine aykırı olmasıAnswer
  4. D
    Geçersizliğin, hukuki yararı bulunan herkes tarafından her zaman ileri sürülebilmesi
  5. E
    Sakatlığın, tarafların sonradan vereceği onay (icazet) veya zamanın geçmesiyle düzelmemesi

Answer

Mutlak butlanı yokluktan ayıran temel fark, işlemin kurucu unsurlarının tamam olmasına rağmen emredici kurallara aykırı olmasıdır.
Mutlak butlan ile yokluk arasındaki en temel teorik ve pratik fark, işlemin 'kurucu unsurları' üzerindeki durumdur. Yoklukta işlem, kurucu bir unsurun (örneğin resmi evlendirme memuru) yokluğu nedeniyle hiç doğmamış sayılır. Mutlak butlanda ise kurucu unsurlar tamdır (işlem doğmuştur) ancak içeriği hukukun emredici kurallarına (örneğin yakın akrabalar arası evlilik yasağı) aykırı olduğu için ölü doğmuş sayılır.

Step-by-Step Solution

1
Yokluk kavramını analiz etme
İşlemin kurucu unsurlarının (örneğin evlilikte resmi memur, sözleşmede karşılıklı irade beyanı) eksik olması durumudur.
Yaptırımın türünü belirleyen temel faktör işlemin 'varlık' kazanıp kazanmadığıdır.
2
Mutlak butlan kavramını analiz etme
Kurucu unsurlar tamdır ancak işlem; emredici hükümlere, kamu düzenine, genel ahlaka, kişilik haklarına aykırı veya konusu imkansızdır.
Hukuk düzeni, varlık kazanmış ancak özünde ağır sakatlık barındıran işlemleri bu yolla geçersiz kılar.
3
Ortak özellikleri eleme
Resen dikkate alınma, geçmişe etkili geçersizlik ve düzelmeme özellikleri her iki yaptırım için de ortaktır.
Soru, benzerlikleri değil, ayırıcı olan tek farkı (ölçütü) bulmamızı istemektedir.

Key Concept

Hukuki İşlemlerde Hükümsüzlük Ayrımı

Hints

1
Bir işlemin 'hiç doğmaması' ile 'ölü doğması' arasındaki farkı düşünün.
2
Yoklukta temel bir 'parça' (kurucu unsur) eksiktir; mutlak butlanda ise parçalar tamdır ama kurala aykırılık vardır.
3
Seçeneklerdeki 'kurucu unsurlar' ve 'emredici kurallar' ifadelerine odaklanın; bu iki kavram yaptırımları tanımlarken kullanılır.

Practice More

Nispi butlan ile mutlak butlan arasındaki 'iptal edilebilirlik' ve 'süre' farklarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question