Examkin

Question

Difficulty: Very hardBirleşik Kelimelerin Yazımı

Birleşik kelimelerin yazımında, kelimelerin anlam kaymasına uğrayıp uğramaması veya belirli kelime gruplarının (baş, ana, ön gibi) kullanımı yazım kurallarını belirleyen temel unsurlardır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Yazarın son romanında yarattığı başkahraman, geleneksel değerler ile modern yaşam arasındaki çatışmayı özgün bir dille yansıtıyor.
  2. B
    Kurumlar arası iş birliği protokolü imzalanarak bölgedeki kalkınma hamlesine yeni bir ivme kazandırılması hedefleniyor.
  3. C
    Astronomi tutkunları, bu gece yaşanacak olan gök taşı yağmurunu gözlemlemek için şehir ışıklarından uzak bölgelere akın etti.
  4. D
    Makalenin ön söz bölümünde yazar, çalışmasına katkı sunan meslektaşlarına ve destek veren kurumlara teşekkürlerini iletmiş.
  5. Üniversite senatosu, tıp fakültesi bünyesinde yeni bir anabilim dalı kurulması yönündeki teklifi oy birliğiyle kabul etti.Answer

Answer

Üniversite senatosuyla ilgili cümlede geçen 'anabilim dalı' ifadesi, TDK kuralları gereği 'ana bilim dalı' şeklinde ayrı yazılması gerektiği için yanlıştır.
TDK güncel yazım kılavuzuna göre; 'alt, ana, ön, art, arka, yan, karşı, iç, dış, orta, büyük, küçük, sağ, sol, üst, alt, tek, çok, çift' sözlerinin başa getirilmesiyle oluşturulan birleşik kelime ve terimler ayrı yazılır. Bu kural gereği 'ana bilim dalı' ayrı yazılmalıdır. Birçok akademik kurumda hatalı olarak bitişik kullanılması, sınavda bu kelimenin çeldirici gücünü artırmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki birleşik sözcükleri tespit et.
Tespit edilen sözcükler: başkahraman, iş birliği, gök taşı, ön söz, anabilim dalı.
Yazım yanlışının hangi sözcükte olduğunu belirlemek için ilk adım odak noktalarını seçmektir.
2
'Baş' ve 'Ana' ile başlayan birleşik kelime kurallarını hatırla.
'Baş' ile kurulan sıfat tamlamaları (başkahraman) bitişik yazılır. 'Ana' sözünün başa getirilmesiyle oluşan terimler (ana bilim dalı, ana dili) ise ayrı yazılır.
Kural setlerini karşılaştırarak istisnaları ve genel kuralları ayırt etmek gerekir.
3
Diger seçeneklerdeki çeldiricileri değerlendir.
'İş birliği', 'ön söz' ve 'gök taşı' ifadelerinin anlam kayması yaşamadıkları için ayrı yazıldığını teyit et.
Özellikle günlük hayatta çok sık bitişik yazılan 'ön söz' ve 'iş birliği' gibi sözcüklerin TDK kuralına göre ayrı olduğunu doğrulamak çeldiricileri elemeyi sağlar.

Key Concept

Başa getirilen 'ana', 'ön', 'art' gibi sözcüklerle kurulan terimlerin ayrı yazılması kuralı.

Hints

1
Cümlelerde geçen 'baş', 'ana' ve 'ön' ile başlayan birleşik kelimelere odaklanın.
2
Hangi kelime gruplarının başa geldiğinde her zaman ayrı yazıldığını hatırlayın (örn. ana, ön, yan).
3
'Anayasa' ve 'anaokulu' gibi kalıplaşmış örnekler bitişik olsa da 'ana bilim dalı' ve 'ana dili' gibi terimler kural gereği ayrı yazılır.

Practice More

İç, dış ve sıra sözleriyle kurulan (yanı sıra, ardı sıra, yurt dışı) birleşik kelimelerin yazımını tekrar ederek bu zor seviyedeki benzer kuralları pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Kelimenin ikinci unsuru anlamını koruyor mu diye kontrol edin: 'ana bilim dalı' ifadesinde 'dal' ve 'bilim' sözcükleri gerçek anlamlarını korumaktadır, bu da ayrı yazılması gerektiğini işaret eder.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Birleşik Kelimelerin Yazımı

More questions from this topic