Examkin

Question

Difficulty: Very hardHükümsüzlük ve Türleri (Yokluk, Butlan)

Hukuki işlemlerin geçerliliği için kurucu unsurlar, geçerlilik şartları ve hukuka uygunluk bir bütün olarak değerlendirilir. Bir hukuki işlemin, kanunun öngördüğü temel (kurucu) unsurlardan en az birine sahip olmaması durumunda karşılaşılacak yaptırım türü ve bu yaptırımın hukuki sonuçları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. İşlem yokluk ile maluldür; hukuki açıdan hiç doğmamış kabul edildiği için davanın açılması herhangi bir süreye tabi değildir ve bu durum hâkim tarafından davanın her aşamasında resen dikkate alınır.Answer
  2. B
    Söz konusu işlem mutlak butlanla sakattır; kamu düzenine aykırılık teşkil ettiği için savcılık makamı tarafından iptal edilene kadar hukuki sonuçlarını doğurmaya devam eder.
  3. C
    İşlem nisbi butlan hükmündedir; tarafların irade beyanları uyuştuğu için başlangıçta geçerli kabul edilir ancak hak düşürücü süre içerisinde dava edilirse geçmişe etkili olarak hükümsüz kalır.
  4. D
    İşlem tek taraflı bağlamazlık (askıda hükümsüzlük) yaptırımına tabidir; kanuni temsilcinin sonradan vereceği onay (icazet) ile eksik olan kurucu unsur tamamlanarak işlem geçerlilik kazanabilir.
  5. E
    Bu durum bir iptal edilebilirlik hali teşkil eder; hukuki güvenliğin korunması amacıyla belirli bir süre geçtikten sonra kendiliğinden geçerli bir hukuki işleme dönüşür.

Answer

İşlemin yoklukla malul olduğu, hukuken hiç doğmadığı, zaman aşımına tabi olmadığı ve hâkim tarafından resen dikkate alındığı ifade edilen seçenek doğrudur.
Kurucu unsurların eksikliği durumunda uygulanan yaptırım 'yokluk'tur. Yoklukla sakat olan bir işlem hukuki dünyada hiç var olmamış sayılır. Bu durumun tespiti için açılacak davalarda zaman aşımı veya hak düşürücü süre işlemez. Kamu düzenini doğrudan ilgilendirdiği için hâkim, taraflar ileri sürmese dahi bu durumu kendiliğinden (resen) dikkate almak zorundadır.

Step-by-Step Solution

1
Hukuki işlemin temel yapısını analiz etme
Hukuki işlemin oluşması için gerekli olan 'kurucu unsurların' (irade beyanı, konu, yetkili memur vb.) eksik olduğu saptandı.
Yaptırım türünü belirlemek için eksikliğin niteliğini anlamak gerekir.
2
Yaptırım türünü belirleme
Kurucu unsur eksikliği 'Yokluk' (non-existence) yaptırımını doğurur.
Yokluk, işlemin yapıtaşlarındaki eksiklikten kaynaklanan en ağır hükümsüzlük türüdür.
3
Yokluk yaptırımının özelliklerini değerlendirme
İşlem ölü doğmuştur, hiçbir hukuki sonuç doğurmaz, tespiti her zaman istenebilir ve mahkemede hâkim tarafından resen (kendiliğinden) göz önünde bulundurulur.
Yokluk ile butlan arasındaki en temel farkları (resen gözetilme ve kurucu unsur bağı) ayırt etmek gerekir.

Key Concept

Hükümsüzlük Türleri: Yokluk ve Butlan Ayrımı

Hints

1
Bir işlemin 'kurucu unsuru' eksikse, o işlem hukuk dünyasına hiç gözlerini açmamış bir bebektir.
2
Resmi nikah memuru olmadan kıyılan bir nikahı düşünün; bu nikah 'geçersiz' midir yoksa hiç 'yok' mudur?
3
Hâkimin kendiliğinden (resen) dikkate alabildiği ve zaman aşımı olmayan tek hükümsüzlük türü, işlemin kurucu unsurlarının eksik olduğu haldir.

Practice More

Mutlak butlan ve nisbi butlan arasındaki 'askıda olma' ve 'dava açma süresi' farklarını inceleyen bir soru çözebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Hükümsüzlük ve Türleri (Yokluk, Butlan)

More questions from this topic