Question

Difficulty: MediumMontrö Boğazlar Sözleşmesi

19301930’lu yıllarda İtalya ve Almanya’nın yayılmacı politikaları karşısında Türkiye, 19231923 Lozan Boğazlar Sözleşmesi’ndeki hükümlerin değiştirilmesi için Milletler Cemiyeti’ne başvurmuştur. Bu süreç sonunda imzalanan 19361936 Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Türkiye’nin Boğazlar üzerindeki egemenliği tam olarak sağlanmıştır. Buna göre, Montrö Boğazlar Sözleşmesi’nin hükümleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Uluslararası Boğazlar Komisyonu kaldırılarak tüm yetkileri Türk Devleti’ne devredilmiştir.
  2. B
    Türkiye, Boğazlar’ın her iki yakasında asker bulundurma ve silahlandırma hakkını elde etmiştir.
  3. C
    Ticaret gemilerinin barış zamanında Boğazlar’dan geçiş serbestisi ilkesi korunmuştur.
  4. Boğazlar Komisyonu'nun varlığı devam ettirilmiş ancak Türkiye'ye komisyon kararlarında veto hakkı tanınmıştır.Answer
  5. E
    Savaş gemilerinin geçişi; Karadeniz’e kıyısı olan ve olmayan devletler ayrımı yapılarak tonaj ve süre bakımından sınırlandırılmıştır.

Answer

Boğazlar Komisyonu'nun varlığının devam ettirildiğini ve Türkiye'ye sadece veto hakkı tanındığını belirten ifade yanlıştır.
Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile 'Uluslararası Boğazlar Komisyonu' tamamen lağvedilmiştir. Komisyonun yetkileri hiçbir istisna olmaksızın Türkiye Cumhuriyeti Devleti'ne devredilmiştir. Dolayısıyla komisyonun varlığının sürdüğünü savunan ifade tarihsel gerçeklerle bağdaşmaz.

Step-by-Step Solution

1
19231923 Lozan Boğazlar Sözleşmesi ile 19361936 Montrö Boğazlar Sözleşmesi arasındaki egemenlik farklarını analiz edin.
Lozan'da Boğazlar yönetimi uluslararası bir komisyona bırakılmış ve bölge askerden arındırılmıştı.
İki antlaşma arasındaki temel farkı belirlemek, kazanımları anlamak için gereklidir.
2
Montrö Sözleşmesi ile kaldırılan kurumları ve değişen askeri statüyü belirleyin.
Montrö ile Uluslararası Boğazlar Komisyonu tamamen kaldırılmış ve yetkileri Türk Devleti'ne geçmiştir.
Türkiye'nin tam egemenliğinin tescili komisyonun kaldırılmasına bağlıdır.
3
Geçiş rejimindeki ticari ve askeri ayrımı kontrol edin.
Ticari gemilere serbestlik devam ederken, savaş gemilerine (özellikle Karadeniz'e kıyıdaş olmayanlar için) kısıtlama getirilmiştir.
Sözleşmenin güvenlik boyutunu doğrulamak için bu ayrım kritiktir.

Key Concept

Tam Egemenlik (Uluslararası Boğazlar Komisyonu'nun Kaldırılması)

Hints

1
Lozan'da kısıtlanan egemenlik haklarının Montrö ile 'tam' hale gelip gelmediğini düşünün.

Practice More

Lozan ve Montrö sözleşmelerini 'Boğazlar Komisyonu', 'Askeri Statü' ve 'Geçiş Rejimi' başlıkları altında karşılaştıran bir tablo hazırlayarak konuyu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question