Hukuki işlemlerin hükümsüzlük halleri doktrinde ve uygulamada çeşitli ölçütlere göre tasnif edilmektedir. Bu tasniflerden birinde işlemin "kurucu unsurlarındaki eksiklik" ile "geçerlilik şartlarındaki emredici kurallara aykırılık" temel ayrım noktasını oluşturur. Birinci durumda işlem hukuk aleminde hiçbir zaman varlık kazanmazken, ikinci durumda işlem kurucu unsurları tam olsa dahi emredici kurallara aykırılık nedeniyle "ölü doğmuş" kabul edilir.
Buna göre, aşağıdaki hukuki uyuşmazlıkların hangisinde, mahkemenin işlemin kurucu unsurlarındaki bir eksiklik nedeniyle davanın her aşamasında ve herhangi bir süreye bağlı olmaksızın "yokluk" tespitinde bulunması gerekir?
- AAyırt etme gücünden yoksun bir şahsın, kendisine ait bir taşınırı satmak üzere yaptığı irade açıklaması
- BKanunun evlenmeyi kesin olarak yasakladığı yakın akrabalar (hısımlar) arasında, yetkili bir nikah memuru huzurunda gerçekleştirilen evlilik
- CResmi şekilde yapılması gereken bir taşınmaz satış sözleşmesinin, taraflarca adi yazılı şekilde (kendi aralarında) imza altına alınması
- Evlenme iradelerinin, kanunen yetkilendirilmiş bir evlendirme memuru bulunmaksızın, sadece şahitler huzurunda veya yetkisiz bir şahıs önünde açıklanmasıAnswer
- EBir kimsenin, ağır bir korkutma (ikrah) sonucu piyasa değerinin çok altında bir bedelle mülkünü satmaya razı olması
Answer
Resmi bir evlendirme memuru bulunmaksızın yapılan evlilik iradesi açıklamaları, kurucu unsur eksikliği nedeniyle yokluk ile maluldür.
Türk hukukunda evlenme akdinin kurucu unsurlarından biri, tarafların iradelerini 'yetkili bir evlendirme memuru' önünde beyan etmeleridir. Bu kurucu unsurun eksikliği (örneğin sadece dini bir törenle veya yetkisiz biri önünde yapılması), işlemin hukuk aleminde hiç oluşmadığı, yani 'yokluk' ile malul olduğu anlamına gelir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Hukuki işlemlerin kurucu unsurlarının (taraflar, irade beyanı, konu, resmi makamın katılımı gibi) eksik olması durumunda işlem 'yokluk' ile maluldür.
Hints
1
Bir işlemin 'yokluk' sayılması için, o işlemin binasını oluşturan temel taşlardan (kurucu unsurlardan) birinin hiç olmaması gerekir.
2
Evlenme işleminde 'resmi memur' bir geçerlilik şartı değil, bizzat işlemin varlık sebebidir.
3
Ehliyetsizlik ve ahlaka aykırılık gibi durumlar işlemi 'yok' etmez, 'geçersiz' (butlan) kılar; ancak memursuz nikah işlemi hukuk sistemine göre hiç 'doğmamıştır'.
Practice More
Mutlak butlan ve Nispi butlan arasındaki 'hakimin resen dikkate alması' farkını inceleyen sorulara göz atabilirsiniz.
Alternative Method
Şu formülü kullanabilirsiniz: 'İrade açıklaması var mı? Evet. Taraflar var mı? Evet. Kanuni temsilci/memur katılımı şart olan işlemlerde o makam var mı? Hayır ise -> YOKLUK.'
Estimated Time:1m 30s