Question

Difficulty: Very hardTürkiye'de Kentsel Yerleşmeler ve Şehirlerin Fonksiyonları

Türkiye'nin büyük metropollerinde yaşanan kentsel yayılma ve sanayi faaliyetlerinin desantralizasyonu (merkez dışına kayması), ana merkeze yakın konumdaki bazı yerleşmelerin fonksiyonel kimliğini temelden değiştirmiştir. Bu yerleşmeler, zamanla metropoliten alanın sanayi ve lojistik yükünü üstlenen birer 'uydu sanayi kenti' özelliğine bürünmüş; idari sınırları aşan bir kentsel bütünleşme sürecine girmişlerdir.

Buna göre, aşağıda verilen yerleşme çiftlerinden hangisi, sırasıyla İstanbul ve İzmir metropoliten alanlarının fonksiyonel birer uzantısı olarak gelişen kentsel merkezlere en iyi örnektir?

  1. Çorlu - TorbalıAnswer
  2. B
    Gebze - İnegöl
  3. C
    Lüleburgaz - Söke
  4. D
    Polatlı - Salihli
  5. E
    Ereğli - Nizip

Answer

İstanbul ve İzmir metropoliten alanlarının fonksiyonel uzantısı olarak gelişen yerleşme çifti Çorlu ve Torbalı'dır.
Doğru cevap olan yerleşme çiftinde, ilk merkez İstanbul metropolünün Avrupa yakasındaki sanayi yükünü Tekirdağ üzerinden devralan devasa bir sanayi odağıdır. İkinci merkez ise İzmir'in güney aksında, hem ulaşım kolaylığı hem de geniş arazileri sayesinde İzmir sanayisinin lojistik ve üretim üssü haline gelmiş bir ilçedir. Her iki merkez de bağlı oldukları il merkezlerinden bağımsız, ana metropolle bütünleşik bir fonksiyonel kimliğe sahiptir.

Step-by-Step Solution

1
Metropoliten desantralizasyon kavramını analiz etme
Büyük şehirlerdeki (İstanbul, İzmir vb.) sanayi alanlarının, artan maliyetler ve yer darlığı nedeniyle çevre illerdeki uygun alanlara kayması sürecidir.
Soruda istenen 'uydu sanayi kenti' oluşumunun temel mantığını anlamak için bu kavram gereklidir.
2
İstanbul'un desantralizasyon akslarını belirleme
Doğuda Kocaeli (Gebze, Çayırova) ve batıda Tekirdağ (Çorlu, Çerkezköy) aksları İstanbul sanayisinin ana yayılma alanlarıdır.
İstanbul için doğru uydu merkezi eşleştirmesini yapmak için gereklidir.
3
İzmir'un desantralizasyon akslarını belirleme
Kuzeyde Aliağa-Menemen, doğuda Kemalpaşa ve güneyde Torbalı-Menderes aksları İzmir sanayisinin ana yayılma alanlarıdır.
İzmir için doğru uydu merkezi eşleştirmesini yapmak için gereklidir.
4
Eşleştirmeleri karşılaştırarak doğru seçeneği belirleme
Çorlu (İstanbul aksı) ve Torbalı (İzmir aksı) eşleşmesi sorudaki kriterleri tam olarak karşılamaktadır.
Seçenekler arasında metropol-uydu kent ilişkisini doğru kuran tek çift budur.

Key Concept

Metropoliten Desantralizasyon ve Uydu Sanayi Kentleri

Hints

1
Bu şehirler genellikle bir ilin merkezi değil, çok gelişmiş büyük ilçeleridir.
2
İstanbul'un Avrupa yakasındaki sanayi baskısını kim üstleniyor? İzmir'in güneyindeki sanayi koridoru nerede?
3
Bir tanesi Tekirdağ'ın en büyük ilçesiyken, diğeri İzmir'in Aydın yolu üzerindeki sanayi devidir.

Practice More

Türkiye'deki diğer büyük metropollerin (Ankara, Bursa, Adana) benzer uydu kentlerini (Kazan, İnegöl, Ceyhan gibi) inceleyerek fonksiyonel benzerlikleri karşılaştırınız.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question