Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Kırsal Yerleşmeler ve Yerleşme Dokuları

Türkiye’de kırsal yerleşmelerin dokusu üzerinde yer şekilleri, su kaynakları ve ulaşım hatları gibi unsurlar belirleyicidir. Bazı yerleşmelerde meskenler, ulaşım yollarının birleştiği bir kavşak noktasında toplanır ve bu yolların uzanışı doğrultusunda merkezden çevreye doğru kollar halinde gelişir.

Buna göre, ulaşım yollarının düğüm noktasında kurularak dışa doğru yayılan bu kırsal yerleşme dokusu aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Işınsal yerleşmeAnswer
  2. B
    Çizgisel yerleşme
  3. C
    Dairesel yerleşme
  4. D
    Dağınık yerleşme
  5. E
    Toplu yerleşme

Answer

Işınsal yerleşme dokusu, ulaşım yollarının birleştiği kavşak noktalarında meskenlerin bu yollar boyunca dışa doğru yayılmasıyla oluşur.
Doğru seçenek olan ışınsal yerleşme dokusu; yolların birbirini kestiği noktalarda kurulan ve binaların bu yollar boyunca merkeze bağlı kollar şeklinde dışa doğru inşa edildiği yerleşim tipidir. Metindeki 'kavşak noktası' ve 'kollar halinde gelişme' ifadeleri bu dokuyu doğrudan tanımlar.

Step-by-Step Solution

1
Sorudaki anahtar kavramları belirle.
"Kavşak noktası", "yolların birleştiği merkez" ve "kollar halinde gelişme" ifadeleri tespit edildi.
Kırsal yerleşme dokularını birbirinden ayıran temel kriter, yerleşmenin hangi coğrafi unsura (yol, meydan, akarsu vb.) göre şekillendiğidir.
2
Tanımlanan dokuyu geometrik olarak analiz et.
Bir merkezden dışarıya doğru açılan yolların takip edilmesi "ışınsal" (radyal) bir yapı oluşturur.
Çizgisel doku tek bir hat, dairesel doku merkez etrafında kapalı bir halka, ışınsal doku ise merkezden çevreye uzanan hatları ifade eder.
3
Türkiye'deki örnekleri ve seçenekleri karşılaştır.
Işınsal yerleşme dokusunun tanımı ile sorudaki açıklama tam olarak örtüşmektedir.
Doğru sınıflandırma yapabilmek için diğer doku türlerinin ayırt edici özelliklerinin (dağınık yerleşmede su ve engebe, toplu yerleşmede su kıtlığı vb.) elenmesi gerekir.

Key Concept

Kırsal Yerleşme Dokuları (Planlı/Geometrik Dokular)

Hints

1
Bu dokunun şekillenmesinde ulaşım yollarının kesiştiği 'düğüm noktası' belirleyicidir.
2
Evlerin merkezden çevreye doğru bir yıldız veya güneş ışınları gibi yayıldığını hayal edin.

Practice More

Çizgisel ve dairesel yerleşme dokuları arasındaki farkları örnek şehir/köy planları üzerinden inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question