Question

Difficulty: MediumMeridyenler ve Boylam Etkileri

Türkiye sınırları içerisinde yer alan XX ve YY merkezlerinin başlangıç meridyeni ile aralarındaki yerel saat farkı birbirine eşittir. Ancak XX merkezinin başlangıç meridyenine olan kuş uçuşu uzaklığı, YY merkezinin başlangıç meridyenine olan kuş uçuşu uzaklığından daha fazladır.

Buna göre, XX ve YY merkezleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

  1. A
    XX merkezi, YY merkezine göre daha kuzeyde yer almaktadır.
  2. Güneş'in gün içinde ufuk düzleminde en yüksek noktaya ulaştığı an her iki merkezde de aynıdır.Answer
  3. C
    Her iki merkezin de ekvatora olan kuş uçuşu uzaklığı birbirine eşittir.
  4. D
    Yıl boyunca Güneş'in doğuş ve batış saatleri her iki merkezde de aynıdır.
  5. E
    XX merkezinin üzerinde bulunduğu meridyen yayının boyu, YY merkezinin bulunduğu meridyen yayından daha uzundur.

Answer

Güneş'in gün içinde ufuk düzleminde en yüksek noktaya ulaştığı anın her iki merkezde de aynı olması.
Soruda verilen bilgilere göre XX ve YY merkezlerinin başlangıç meridyeni ile yerel saat farklarının aynı olması, bu merkezlerin aynı boylam üzerinde bulunduğunu kesin olarak kanıtlar. Aynı boylam üzerindeki tüm noktalarda yerel saat, saat dilimi ve Güneş'in ufukta en tepeye ulaştığı an (öğle vakti) yıl boyunca aynıdır.

Step-by-Step Solution

1
Yerel saat farkı bilgisini yorumla.
İki merkezin başlangıç meridyeni ile yerel saat farklarının eşit olması, bu merkezlerin aynı boylam (meridyen) üzerinde yer aldığını gösterir.
Yerel saat farkı doğrudan boylam derecesine bağlıdır.
2
Kuş uçuşu uzaklık farkını meridyenlerin yakınlaşma ilkesiyle ilişkilendir.
Dünya'nın şekli nedeniyle meridyenler kutuplara doğru birbirine yaklaşır. Türkiye Kuzey Yarım Küre'de olduğu için, kuzeye gidildikçe iki boylam arasındaki mesafe azalır. XX merkezi başlangıç meridyenine daha uzaksa, XX daha güneyde (ekvatora yakın), YY ise daha kuzeydedir.
Meridyenler arası mesafe ekvatordan kutuplara doğru azalır.
3
Aynı boylamda olmanın sonuçlarını değerlendir.
Aynı boylam üzerindeki tüm noktalarda yerel saat aynıdır ve Güneş ufuk düzleminde en yüksek noktasına (öğle vakti) aynı anda ulaşır.
Boylamın temel etkisi yerel saat ve öğle vaktini belirlemesidir.

Key Concept

Aynı boylam üzerindeki noktaların yerel saatleri ve öğle vakitleri aynıdır; ancak meridyenler arası mesafe enleme göre değişir.

Hints

1
Yerel saat farkının aynı olması, bu iki merkezin hangi coğrafi koordinatının (enlem/boylam) aynı olduğunu gösterir?
2
Meridyenler arası mesafe ekvatordan kutuplara gidildikçe nasıl değişir? Bu durum kuş uçuşu uzaklığı nasıl etkiler?
3
Aynı boylam üzerindeki noktalarda öğle vaktinin ve yerel saatin her zaman aynı olduğunu hatırlayın.

Practice More

Aynı boylam üzerindeki merkezlerde ekinoks tarihlerinde yaşanan ortak özellikleri tekrar edebilirsiniz.

Alternative Method

Matematiksel bir modelleme yapabilirsiniz: Başlangıç meridyenini 0∘0^{\circ} kabul edersek, her iki merkez de örneğin 30∘30^{\circ} Doğu boylamında olsun. Türkiye'de 36∘36^{\circ} Kuzey enleminde (Güney) meridyenler arası mesafe yaklaşık 9090 km iken, 42∘42^{\circ} Kuzey enleminde (Kuzey) yaklaşık 8282 km'dir. Bu durumda başlangıç meridyenine daha uzak olan (XX) güneyde, daha yakın olan (YY) kuzeydedir.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question