Question

Difficulty: Mediumİdari Teşkilat İlkeleri (Hiyerarşi ve Vesayet)

Türk idari teşkilat yapısında, idarenin bütünlüğü ilkesini gerçekleştirmek amacıyla hiyerarşi ve idari vesayet olmak üzere iki temel denetim yolu öngörülmüştür. Bu iki denetim türü arasındaki temel ayrım noktası, denetleyen makam ile denetlenen birimin aynı veya farklı kamu tüzel kişilikleri içerisinde yer alıp almamasıdır. Buna göre, aşağıdaki makam veya birim eşleşmelerinden hangisi arasındaki hukuki ilişki bir 'idari vesayet' örneğidir?

  1. A
    Vali — Kaymakam
  2. İçişleri Bakanı — Büyükşehir Belediye BaşkanıAnswer
  3. C
    Üniversite Rektörü — Fakülte Dekanı
  4. D
    Bakan — Bakan Yardımcısı
  5. E
    İl Milli Eğitim Müdürü — İlçe Milli Eğitim Müdürü

Answer

İçişleri Bakanı ile Büyükşehir Belediye Başkanı arasındaki ilişki, merkezi idarenin yerinden yönetim kuruluşu üzerindeki denetimi olduğu için idari vesayettir.
İçişleri Bakanı (Merkezi İdare/Devlet) ile Büyükşehir Belediye Başkanı (Mahalli İdare) arasındaki ilişki, iki ayrı kamu tüzel kişiliği arasındaki denetimi temsil eder. Türk hukuk sisteminde merkezin yerinden yönetim üzerindeki bu kısıtlı denetim yetkisine 'İdari Vesayet' denir.

Step-by-Step Solution

1
Tüzel kişilik yapılarını analiz et.
İçişleri Bakanı 'Devlet Tüzel Kişiliği' içinde; Büyükşehir Belediyesi ise ayrı bir 'Kamu Tüzel Kişiliği'dir.
Hiyerarşi ve vesayet ayrımı, denetimin aynı tüzel kişilik içinde mi yoksa farklı tüzel kişilikler arasında mı yapıldığına dayanır.
2
Denetim türünü belirle.
Farklı kamu tüzel kişileri arasındaki denetim yetkisi 'İdari Vesayet' olarak adlandırılır.
Anayasa'nın 127. maddesi uyarınca merkezi idare, mahalli idareler üzerinde idari vesayet yetkisine sahiptir.

Key Concept

İdari Vesayet ve Hiyerarşi Ayrımı

Hints

1
Denetleyen ve denetlenen makamların 'tek bir çatı' (tüzel kişilik) altında olup olmadığına bakmalısın.
2
Belediyeler, köyler ve üniversiteler kendi 'kamu tüzel kişiliğine' sahiptir. Devletten ayrı birer birimdirler.
3
Merkezi idaredeki bir Bakanın, özerk bir yapı olan Belediyeyi denetlemesi 'İdari Vesayet'tir.

Practice More

İdari vesayet yetkisinin kapsamını (yerindelik denetimi yapılamaması gibi) incelemek bu konuyu pekiştirir.

Alternative Method

Şu kuralı hatırla: Aynı tüzel kişilik = Hiyerarşi (Amir-Memur), Farklı tüzel kişilik = Vesayet (Vasi-Vesayet altındaki).
Estimated Time:50s
Rate this question