Osmanlı Devleti’nin . yüzyıldaki anayasallaşma hareketlerinin başlangıcını teşkil eden Sened-i İttifak () ve Tanzimat Fermanı () karşılaştırıldığında, bu iki belgenin hukuki nitelikleri ve ortaya çıkış süreçleri hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- Sened-i İttifak, padişahın yetkilerini yerel bir güç odağı ile paylaştığı 'misak' niteliğinde bir sözleşme iken; Tanzimat Fermanı, padişahın kendi isteğiyle kanun gücüne boyun eğdiğini ilan ettiği tek taraflı bir işlemdir.Answer
- BHer iki belgenin de hazırlanma sürecinde Avrupalı devletlerin diplomatik baskısı ve Osmanlı iç işlerine müdahale etme isteği temel belirleyici dış etken olmuştur.
- CSened-i İttifak Türk tarihinin ilk anayasası olarak devletin temel yapısını ve hükümet sistemini belirlerken; Tanzimat Fermanı bu anayasal düzeni halka yaymıştır.
- DSened-i İttifak sadece gayrimüslim tebaaya tanınan mülkiyet ve can güvenliği haklarını düzenlerken; Tanzimat Fermanı sadece Müslüman tebaanın haklarını güvenceye almıştır.
- ETanzimat Fermanı padişah ile halk arasında imzalanmış bir toplumsal sözleşme niteliği taşırken; Sened-i İttifak padişahın mutlak otoritesini pekiştiren bir fermandır.
Answer
Sened-i İttifak'ın padişah ve ayanlar arasında yapılan iki taraflı bir sözleşme (misak) olduğu, Tanzimat Fermanı'nın ise padişahın tek taraflı iradesiyle (ihsan) kanun üstünlüğünü tanıdığı cevabı doğrudur.
Doğru seçenek, Sened-i İttifak'ın padişahın yetkilerini ayanlarla paylaştığı iki taraflı bir 'misak' olduğunu, Tanzimat Fermanı'nın ise padişahın tek taraflı iradesiyle kanun üstünlüğünü kabul ettiği bir 'ihsan' olduğunu belirtmektedir. Bu, iki belgenin Türk anayasa tarihindeki en temel ayırıcı özelliğidir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Sözleşme (Misak) ve Ferman (İhsan) arasındaki hukuki mahiyet farkı
Hints
1
Belgelerin 'sözleşme' (iki taraf) mi yoksa 'ferman' (tek taraf) mı olduğuna odaklanın.
Practice More
Islahat Fermanı () ile Tanzimat Fermanı'nı dış baskı ve hedef kitle (gayrimüslimler) açısından karşılaştırınız.
Estimated Time:1m 30s