Question

Difficulty: MediumSoğuk Savaş Döneminde Türkiye

Türkiye’de 19461946 yılında yapılan ilk çok partili genel seçimlerde uygulanan “açık oy, gizli tasnif” usulü, seçimlerin dürüstlüğü konusunda büyük tartışmalara neden olmuştur. Bu tartışmaları sona erdirmek amacıyla yapılan düzenlemelerle, 1414 Mayıs 19501950 seçimlerinin Türk demokrasi tarihinde “Beyaz İhtilal” olarak anılmasını sağlayan temel gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Seçimlerin yargı denetiminde, "gizli oy, açık tasnif" esasına göre yapılmasıAnswer
  2. B
    Seçmen yaşının 1818'e indirilerek temsil tabanının genişletilmesi
  3. C
    İki dereceli seçim sisteminden vazgeçilerek tek dereceli sisteme geçilmesi
  4. D
    Siyasi partilere hazine yardımı yapılmasına dair kanunun kabul edilmesi
  5. E
    Cumhurbaşkanının doğrudan halk tarafından seçilmesi usulünün getirilmesi

Answer

Seçimlerin yargı denetiminde, "gizli oy, açık tasnif" esasına göre yapılması
Türkiye'de gerçek anlamda demokratik ve şeffaf seçimlerin önü, 19501950 yılında seçimlerin yürütülmesinin yürütmeden (idare) alınıp bağımsız yargıya (hakimlere) verilmesi ve 'gizli oy, açık sayım' ilkesinin kabul edilmesiyle açılmıştır. Bu sayede Demokrat Parti, Cumhuriyet Halk Partisi'nin uzun süren iktidarını sandık yoluyla sona erdirmiştir.

Step-by-Step Solution

1
1946 ve 1950 seçim sistemlerini karşılaştırın.
1946 seçimlerinde 'açık oy, gizli sayım' usulü uygulanmış ve seçimler idari amirlerin denetiminde yapılmıştır. Bu durum güvensizliğe yol açmıştır.
Seçimlerin demokratikliği, seçmenin iradesinin özgürce yansıması ve doğru sayılmasına bağlıdır.
2
1950 yılındaki yeni seçim kanunu düzenlemesini analiz edin.
1950 yılında kabul edilen kanunla 'gizli oy, açık tasnif' sistemi getirilmiş ve seçimlerin yönetimi/denetimi yargı organlarına (hakimlere) bırakılmıştır.
Hükümetten bağımsız olan yargı denetimi, seçimlerin dürüstlüğünün garantisi olarak görülmüştür.
3
Düzenlemenin sonucunu değerlendirin.
Bu demokratik reformlar sayesinde Demokrat Parti (DP) halkın büyük desteğini alarak iktidara gelmiştir.
Halk iradesinin sandığa tam yansıması 'Beyaz İhtilal' olarak adlandırılan kansız iktidar değişimini mümkün kılmıştır.

Key Concept

1950 Seçimleri ve Seçim Sistemi Reformu

Hints

1
1946 seçimlerinde oyların açık verilip sayımın kapalı yapılması halkın iradesinin tam yansımasını engellemiştir.
2
1950 seçimlerinin 'Beyaz İhtilal' olmasını sağlayan şey, iktidarın halk oyuyla ve şeffaf bir sayımla el değiştirmesidir.
3
Seçim güvenliğini sağlamak için denetim yetkisi hükümet görevlilerinden alınarak hakimlere verilmiştir.

Practice More

Demokrat Parti'nin iktidara geldikten sonra izlediği ekonomik politikaları ve Marshall Planı'nın bu süreçteki etkisini araştırabilirsiniz.
Estimated Time:1m 0s
Rate this question