Question

Difficulty: MediumBirleşik Kelimelerin Yazımı

Resmî raporlarda ve kamu yazışmalarında dilin doğru kullanımı, kurumsal ciddiyetin bir göstergesidir. Birleşik kelimelerin yazımı ise bu metinlerde en sık hata yapılan konuların başında gelmektedir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Proje raporundaki tüm terimlerin ana dili kurallarına uygun şekilde kontrol edilmesi sağlandı.
  2. B
    Kurumun stratejik planında iş birliği yapılacak paydaşların listesi yeniden güncellendi.
  3. C
    Yeni açılan huzurevi binasının çevre düzenlemesi belediye ekiplerince tamamlandı.
  4. D
    Şehir merkezindeki trafik yoğunluğunu azaltmak amacıyla yeni bir üst geçit projesi başlatıldı.
  5. Yapılan titiz takip sonucunda zanlının suç üstü yakalandığı resmî makamlarca duyuruldu.Answer

Answer

Zanlının suç üstü yakalandığını belirten cümlede yazım yanlışı yapılmıştır çünkü 'suçüstü' kelimesi bitişik yazılmalıdır.
Türkçede 'alt', 'üst' ve 'üzeri' sözcükleri, somut olarak yer bildirmediği durumlarda birleşik kelime oluştururken bitişik yazılır. 'Suçüstü' kelimesi, suçun işlendiği fiziksel bir 'üst' bölgeyi değil, suç işlenirken yakalanma durumunu ifade ettiği için 'suçüstü' şeklinde bitişik yazılmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki birleşik kelimeleri tespit et.
Tespit edilen kelimeler: ana dili, iş birliği, huzurevi, üst geçit, suç üstü.
Yazım yanlışı olan kelimeyi bulmak için önce birleşik yapıları belirlemek gerekir.
2
'Alt/üst/üzeri' sözcüklerinin kullanım kuralını uygula.
'Üst geçit' somut yer bildirdiği için ayrı, 'suçüstü' somut yer bildirmediği (durum/zaman bildirdiği) için bitişik olmalıdır.
TDK'nin en temel birleşik kelime kurallarından biri somut yer bildirimi ile ilgilidir.
3
Diğer seçeneklerdeki kelimeleri kontrol et.
'Ana dili' ve 'iş birliği' her zaman ayrı; 'huzurevi' her zaman bitişik yazılır.
Yanlış seçeneklerin neden doğru olduğunu teyit etmek hata riskini azaltır.

Key Concept

Alt, Üst ve Üzeri Sözcüklerinin Yazımı

Hints

1
Cümlelerde geçen 'alt' ve 'üst' sözcüklerinin somut olarak bir yer bildirip bildirmediğine dikkat edin.
2
'Üst geçit' fiziksel bir yapıyı işaret ederken, 'suçüstü' bir durumu işaret eder. Bu fark yazımı değiştirir.
3
TDK'ye göre somut yer bildirmeyen 'alt, üst, üzeri' ekli kelimeler (bilinçaltı, akşamüstü vb.) bitişik yazılır.

Practice More

Benzer şekilde 'olağanüstü' ve 'böbrek üstü' kelimeleri arasındaki yazım farkını inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Kelimeleri tek tek TDK sözlüğündeki kural gruplarına (ev ile bitenler, baş ile başlayanlar, somut yer bildirenler) ayırarak kontrol edebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question