Question

Difficulty: HardTürkiye'yi Etkileyen Basınç Merkezleri

Türkiye'nin iklim özelliklerini belirleyen basınç merkezlerinin oluşum nedenleri, etkili oldukları süreler ve getirdikleri hava koşulları bir bütün olarak değerlendirildiğinde, aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılabilir?

  1. Dinamik kökenli İzlanda ve Asor merkezleri Dünya'nın eksen hareketiyle oluştuğu için yılın tamamında etkiliyken; termik kökenli Sibirya ve Basra merkezleri mevsimlik sıcaklık farklarına göre güç kazanır.Answer
  2. B
    Basra Termik Alçak Basıncı, kış aylarında Hint Okyanusu üzerinden sokularak Güneydoğu Anadolu'da aşırı kar yağışlarına ve nemliliğin artmasına neden olur.
  3. C
    Dinamik kökenli olan Sibirya merkezi, yaz mevsiminde ülkemizin kuzeydoğusundan sokularak sıcaklıkları düşürür ve iç kesimlerde konveksiyonel yağışları başlatır.
  4. D
    Asor ve İzlanda merkezleri yerel ısınma-soğuma farklarına bağlı olarak oluştuğu için sadece geçiş mevsimlerinde ülkemiz üzerinde dengeleyici bir rol üstlenir.
  5. E
    İzlanda sisteminin zayıf kaldığı kışlarda Sibirya merkezinin etkisi de kırılarak kıyı kesimlerde bol yağışlı ve ılıman bir hava tipinin yerleşmesine olanak tanır.

Answer

Dinamik kökenli İzlanda ve Asor merkezleri Dünya'nın eksen hareketiyle oluştuğu için yılın tamamında etkiliyken; termik kökenli Sibirya ve Basra merkezleri mevsimlik sıcaklık farklarına göre güç kazanır.
Dinamik kökenli olan İzlanda ve Asor basınç merkezleri, atmosferdeki genel hava dolaşımının ve Dünya'nın eksen etrafındaki dönüşünün (günlük hareket) bir sonucudur; bu nedenle bu kuşaklar yıl boyunca varlıklarını sürdürürler. Öte yandan, Sibirya ve Basra merkezleri yerel ısınma ve soğuma farklarına (termik nedenler) bağlı olarak geliştiğinden, sadece ekstrem sıcaklık değişimlerinin yaşandığı kış ve yaz dönemlerinde Türkiye ikliminde belirleyici rol oynarlar.

Step-by-Step Solution

1
Basınç merkezlerini oluşum kökenlerine göre (dinamik ve termik) sınıflandırınız.
İzlanda ve Asor 3030^{\circ} ve 6060^{\circ} enlemlerindeki dinamik kuşaklara bağlıyken, Sibirya ve Basra yerel termik (sıcaklık) koşullara bağlıdır.
Dinamik ve termik ayrımı, basınç merkezlerinin sürekliliğini belirleyen temel unsurdur.
2
Bu merkezlerin Türkiye üzerindeki etki sürelerini analiz ediniz.
Dinamik merkezler yıl boyu varlığını korur; termik merkezler ise yaz (Basra) veya kış (Sibirya) mevsimlerinde uç değerlere ulaştığında baskın hale gelir.
Dünya'nın günlük hareketi süreklidir ancak mevsimsel sıcaklık farkları dönemseldir.

Key Concept

Basınç Merkezlerinin Kökeni ve Mevsimsel Karakteristiği
Estimated Time:1m 30s
Rate this question