Examkin

Question

Difficulty: HardTürkiye'de Kırsal Yerleşmeler ve Yerleşme Dokuları

Türkiye'de kırsal yerleşme dokularının şekillenmesinde genellikle su kaynaklarının yeterliliği ve yer şekillerinin engebeli olup olmaması belirleyici rol oynar. Örneğin, suyun bol ve arazinin engebeli olduğu Karadeniz'de 'dağınık yerleşme', suyun kıt ve arazinin sade olduğu İç Anadolu'da 'toplu yerleşme' hakimdir. Ancak Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde, yer şekilleri sade olmasına ve modern tekniklerle suya erişim kolaylaşmasına rağmen yerleşmelerin hâlâ oldukça sıkı 'toplu yerleşme' dokusunu koruduğu görülmektedir.

Buna göre, Güneydoğu Anadolu'daki yerleşmelerin fiziki şartlar uygun olsa dahi toplu dokusunu korumasındaki temel beşerî faktör aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Tarım alanlarının miras yoluyla parçalanarak işlenemez hale gelmesi
  2. Geleneksel aile yapısı, aşiret kültürü ve geçmişten gelen güvenlik ihtiyacıAnswer
  3. C
    Sanayileşmeye bağlı olarak kırsal nüfusun belirli köylerde yoğunlaşması
  4. D
    Bölgedeki iklim şartlarının yazın aşırı sıcak ve buharlaşmaya neden olması
  5. E
    Tarımda makine kullanımının düz alanlarda işgücü ihtiyacını azaltması

Answer

Geleneksel aile yapısı, aşiret kültürü ve geçmişten gelen güvenlik ihtiyacı yerleşmelerin fiziki uygunluğa rağmen toplu dokuda kalmasını sağlayan temel beşerî etkendir.
Doğru yanıt olan seçenek, Güneydoğu Anadolu Bölgesi'ndeki kırsal yerleşmelerin dokusunu açıklarken yer şekilleri veya su kaynakları gibi fiziki unsurların ötesine geçerek beşerî coğrafya unsurlarını (sosyal yapı, güvenlik, kültür) öne çıkarır. Bölgedeki toplu yerleşme dokusu, tarihsel süreçte insanların birbirine yakın yaşama ihtiyacı ve geleneksel sosyal organizasyonlarla (aşiret, geniş aile) pekişmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Yerleşme dokusunu etkileyen genel kuralları belirle.
Su çok + Yer şekli engebeli = Dağınık yerleşme; Su az + Yer şekli sade = Toplu yerleşme.
Genel coğrafi kuralın anlaşılması analizin temelidir.
2
Soru kökündeki istisna durumu analiz et.
Güneydoğu Anadolu'da yer şekilleri sade ve su temini kolaylaşmış olsa da yerleşmeler hâlâ topludur.
Fiziki şartların açıklayamadığı durumun altında beşerî nedenler aranmalıdır.
3
Beşerî ve sosyal faktörleri değerlendir.
Aşiret yapısı, geniş aile kültürü ve geçmiş dönemlerdeki güvenlik ihtiyacı yerleşmelerin birbirine yakın kurulmasını zorunlu kılmıştır.
Toplumsal yapı ve güvenlik, kırsal yerleşme dokuları üzerinde yer şekilleri kadar etkili olabilir.

Key Concept

Yerleşme Dokuları (Fiziki ve Beşerî Belirleyiciler)

Hints

1
Yerleşme dokularını sadece su ve dağlar belirlemez; bazen insanlar güvenlik veya birliktelik için de bir arada yaşar.
2
Güneydoğu Anadolu'nun sosyal yapısını ve geçmişteki savunma ihtiyaçlarını düşünün.
3
Soru kökü 'beşerî' bir faktör istemektedir; seçenekler arasında sosyal yapıya vurgu yapan tek ifadeyi bulun.

Practice More

Karadeniz ve İç Anadolu yerleşme dokusu farklarını su kaynakları ve yer şekilleri bazında tekrar edin.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Türkiye'de Kırsal Yerleşmeler ve Yerleşme Dokuları

More questions from this topic