Question

Difficulty: MediumBirleşik Kelimelerin Yazımı

Birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili kurallar; kelimelerin yapısal özelliklerine, ses olaylarına veya anlam kaymalarına göre farklılık gösterebilir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Küçük çocuk, kalabalık pazar yerinde annesinin elini bırakınca bir anda kayboldu.
  2. B
    Bireyin sağlıklı bir gelişim göstermesi için her şeyden önce öz güven sahibi olması gerekir.
  3. C
    Üniversite senatosu, fakültede yeni bir ana bilim dalı açılması yönündeki teklifi onayladı.
  4. Toplumda kök salmış olan önyargıları kırmak, yeni bir dil öğrenmekten daha zordur.Answer
  5. E
    Kalabalığın içinde eski bir dostunu fark edince yüzünde sıcak bir tebessüm belirdi.

Answer

Toplumda kök salmış olan önyargıları kırmak cümlesindeki 'önyargı' kelimesinin 'ön yargı' şeklinde ayrı yazılması gerekmektedir.
Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre; 'alt, üst, ön, arka, yan, karşı, iç, dış' gibi sözlerin başa getirilmesiyle oluşturulan birleşik kelimeler genellikle ayrı yazılır. Bu bağlamda 'ön yargı' ve 'ön söz' ifadeleri ayrı yazılması gereken birleşik kelimelerdir. Cümlede 'önyargı' şeklinde bitişik yazılması yazım yanlışına yol açmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki birleşik sözcükleri tespit et.
Tespit edilen sözcükler: kayboldu, öz güven, ana bilim dalı, önyargı, fark etmek.
Yazım yanlışı analizi yapabilmek için önce hedef sözcüklerin belirlenmesi gerekir.
2
Yardımcı fiillerle kurulan birleşik fiilleri (etmek, olmak) kontrol et.
'Kaybolmak' ses olayı olduğu için bitişik, 'fark etmek' ses olayı olmadığı için ayrı yazılmıştır. İkisi de doğrudur.
TDK kurallarına göre ses düşmesi veya türemesi birleşmeyi zorunlu kılar.
3
'Ön' ve 'Öz' sözcükleriyle kurulan birleşik kelimeleri TDK kurallarına göre incele.
'Öz güven' ayrı yazılarak kurala uyulmuş ancak 'önyargı' bitişik yazılarak kural ihlal edilmiştir.
Türkçede alt, üst, ön, iç, dış gibi kelimelerle kurulan birleşik kelimelerin çoğu (istisnalar hariç) ayrı yazılır.

Key Concept

Birleşik Kelimelerin Yazımı (Ayrı ve Bitişik Yazılma Kuralları)

Hints

1
Cümlelerdeki 'ön', 'öz' ve yardımcı fiillerle kurulan yapılara dikkat edin.
2
'Öngörü' ve 'önsezi' kelimelerinin bitişik yazılması birer istisnadır; peki 'ön yargı' için durum nedir?
3
TDK'ye göre 'ön söz' ve 'ön yargı' her zaman ayrı yazılır.

Practice More

Benzer şekilde 'yanı sıra', 'yurt dışı' ve 'hafta sonu' gibi sık karıştırılan ayrı yazılan kelimeleri inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question