Anayasası çerçevesinde, temel hak ve özgürlüklerinin kamu gücü tarafından ihlal edildiğini iddia eden bir bireyin Anayasa Mahkemesine "bireysel başvuru"da bulunabilmesi için gerekli olan şartlarla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Başvuruya konu olan hakkın, Anayasa'da güvence altına alınmış temel haklardan olması ve aynı zamanda Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki haklardan biriyle örtüşmesi zorunludur.Answer
- Bİhlale neden olduğu düşünülen idari işlemlere karşı yargı yoluna başvurulmadan, doğrudan Anayasa Mahkemesine gidilmesi başvurunun hızı açısından yeterlidir.
- CKamu tüzel kişileri, mülkiyet haklarının veya çalışma hürriyetlerinin kısıtlandığı gerekçesiyle bireysel başvuru hakkını kullanabilirler.
- DBireysel başvuru yoluyla doğrudan kanun hükümlerinin veya Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin iptali talep edilebilir.
- EYabancı uyruklu kişiler, Türkiye'de ikamet etseler dahi hiçbir temel hak ihlali için Anayasa Mahkemesine başvuruda bulunamazlar.
Answer
Bireysel başvurunun esastan incelenebilmesi için ihlal iddiasına konu olan hakkın hem Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nda yer alması hem de Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) ve Türkiye'nin taraf olduğu ek protokoller kapsamında olması gerekir.
Anayasa Mahkemesine yapılacak bireysel başvurularda "ortak koruma alanı" ilkesi geçerlidir. Bu ilkeye göre, bir hakkın ihlali iddiasıyla başvuru yapılabilmesi için o hakkın hem Anayasası'nda düzenlenen temel haklar arasında olması hem de Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) ve ek protokollerinde güvence altına alınmış olması gerekir. Örneğin; sadece Anayasa'da olan ancak AİHS'de olmayan bir hak için bireysel başvuru yapılamaz.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Bireysel Başvuruda Ortak Alan (Anayasa + AİHS)
Hints
1
Bireysel başvurunun kapsamını belirlerken sadece Anayasa metni yeterli değildir; uluslararası bir sözleşmeyi de dikkate almalısınız.
2
Türkiye'nin Avrupa Konseyi üyesi olduğunu ve hangi insan hakları mahkemesi ile bağının olduğunu düşünün.
3
Anayasa Mahkemesi'nin inceleme yapabilmesi için hakkın hem Anayasa hem de AİHS (Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi) ortak kümesinde olması şarttır.
Practice More
Bireysel başvuru süresinin (kanun yollarının tüketilmesinden itibaren 30 gün) ve hangi tür işlemlerin (yasama ve yargı kararları gibi istisnalar) kapsam dışı olduğunu inceleyebilirsiniz.
Alternative Method
Venn şeması yöntemini kullanarak; bir kümeyi 'Anayasa', diğerini 'AİHS' olarak çizerseniz, bireysel başvurunun sadece bu iki kümenin kesiştiği (ortak) bölge için geçerli olduğunu görebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s