Question

Difficulty: MediumMusul Sorunu ve Ankara Antlaşması

Lozan Barış Konferansı'nda çözümü Türkiye ile İngiltere arasındaki ikili görüşmelere bırakılan Musul Sorunu'nun gelişim süreci ve 55 Haziran 19261926 tarihinde imzalanan Ankara Antlaşması ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Sorunun ikili görüşmelerle çözülememesi üzerine İstanbul'da toplanan Haliç Konferansı'ndan bir sonuç alınamaması üzerine konu Milletler Cemiyeti'ne taşınmıştır.
  2. B
    Milletler Cemiyeti tarafından tayin edilen komisyonun hazırladığı 'Brüksel Hattı' raporu, Ankara Antlaşması ile belirlenen Türk-Irak sınırının temelini oluşturmuştur.
  3. C
    Ankara Antlaşması hükümleri uyarınca Musul ve Kerkük, İngiliz mandası altındaki Irak yönetimine bırakılmış; böylece Misak-ı Milli'den önemli bir taviz verilmiştir.
  4. D
    Antlaşmanın mali hükmü gereği bölge petrol gelirlerinden %10\%10 payın 2525 yıl süreyle Türkiye'ye verilmesi kararlaştırılmış, Türkiye sonradan bu haktan belli bir bedel karşılığı vazgeçmiştir.
  5. Doğu Anadolu'da çıkan Şeyh Sait İsyanı'nın başarılı bir şekilde kontrol altına alınması, Türkiye'nin Musul görüşmelerindeki diplomatik etkisini artırarak İngiltere'nin geri adım atmasını sağlamıştır.Answer

Answer

Şeyh Sait İsyanı'nın Türkiye'nin dış politikadaki etkisini artırdığı yönündeki ifade yanlıştır; aksine bu gelişme Türkiye'yi Musul konusunda zayıflatmıştır.
Doğu Anadolu'da çıkan Şeyh Sait İsyanı (19251925), Türkiye Cumhuriyeti'ni askeri ve siyasi olarak en hassas olduğu dönemde yakalamıştır. İsyanı bastırmak için büyük bir askeri güç ve bütçe harcanması, Musul üzerine yapılması planlanan askeri harekatı imkansız kılmış; bu durum diplomasi masasında Türkiye'nin elini zayıflatmıştır. Dolayısıyla isyanın Türkiye'nin itibarını artırıp İngiltere'ye geri adım attırdığı iddiası tarihsel gerçeğin tam tersidir.

Step-by-Step Solution

1
Musul Sorunu'nun diplomatik kronolojisini değerlendir.
Lozan'daki erteleme, Haliç Konferansı'ndaki tıkanıklık ve Milletler Cemiyeti'ne (Brüksel Hattı) giden süreç hatırlanır.
Olayların oluş sırasını ve uluslararası aktörleri belirlemek için.
2
Dönemin iç siyasi gelişmelerinin dış politikaya etkisini analiz et.
19251925 Şeyh Sait İsyanı'nın Türkiye'nin askeri ve ekonomik gücünü bölerek Musul harekatını engellediği saptanır.
İç sorunların dış politika pazarlıklarındaki dezavantajlı etkisini anlamak için.
3
19261926 Ankara Antlaşması'nın somut maddelerini gözden geçir.
Sınır (Brüksel Hattı), petrol payı (%10\%10) ve süre (2525 yıl) gibi teknik detaylar doğrulanır.
Antlaşmanın hukuki ve mali içeriğini teyit etmek için.

Key Concept

İç ve Dış Politika İlişkisi: Şeyh Sait İsyanı'nın Musul Sorununa Etkisi
Estimated Time:1m 30s
Rate this question