Question

Difficulty: HardSened-i İttifak ve Tanzimat Dönemi Belgeleri

Osmanlı Devleti'nde anayasallaşma hareketlerini başlatan belgelerden 18081808 Sened-i İttifak ile 18391839 Tanzimat Fermanı arasındaki nitelik farkları düşünüldüğünde; Tanzimat Fermanı'nı "hukuk devleti" ilkesine yaklaştıran en temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Padişah'ın "kanun gücünün üstünlüğünü" bizzat tanıyarak kendi mutlak yetkilerini hukuki bir çerçeveye oturtması ve hukukun bağlayıcılığını kendi iradesinin üstünde kabul etmesidir.Answer
  2. B
    Padişah'ın yetkilerinin merkez dışı yerel güç odakları olan Ayanlar ile yapılan karşılıklı bir sözleşme (misak) yoluyla sınırlandırılmış olmasıdır.
  3. C
    Türk tarihinin ilk yazılı anayasası olarak yürürlüğe girmesi ve kişisel egemenliği sona erdirip halk iradesine dayalı meşruti bir düzen kurmasıdır.
  4. D
    Yürütme organının meclis karşısında sorumlu tutulmasıyla parlamenter sisteme geçişi sağlaması ve mutlak monarşiyi hukuken sona erdirmesidir.
  5. E
    Sadece Müslüman olmayan tebaaya yönelik yeni haklar ve ayrıcalıklar getirerek toplumsal yapıda hukuk birliğini sağlamayı amaçlamasıdır.

Answer

Tanzimat Fermanı'nı hukuk devletine yaklaştıran temel özellik, Padişah'ın kanun üstünlüğünü kabul ederek kendi yetkilerini hukuki çerçeveye oturtmasıdır.
Tanzimat Fermanı'nda Sultan Abdülmecit, ilan edilen yeni yasalara kendisinin de uyacağını açıkça beyan etmiştir. Bu durum, padişahın mutlak ve keyfi otoritesinin yerini objektif hukuk kurallarının alması anlamına gelir ki bu, hukuk devleti anlayışının en temel göstergesidir.

Step-by-Step Solution

1
Belgelerin hukuki niteliğini analiz et
Sened-i İttifak bir sözleşme (pakt), Tanzimat Fermanı ise tek taraflı bir lütuf (ferman) belgesidir.
Anayasallaşma sürecinde belgelerin kaynağını belirlemek gerekir.
2
Hukuk devleti ilkesinin yansımasını bul
Tanzimat Fermanı'ndaki "vazolunacak kanunlara biz dahi itaat edeceğiz" ifadesi kanun üstünlüğünü tescil eder.
Hukuk devleti, yönetenlerin de kurallara bağlı olması demektir.
3
Diğer belgelerle (1856, 1876) karşılaştır
Tanzimat tüm tebaayı kapsarken, Islahat gayrimüslim odaklıdır; 1876 ise ilk gerçek anayasadır.
Kavram karmaşasını önlemek için kronolojik ve içeriksel ayrım yapılmalıdır.

Key Concept

Kanun Üstünlüğü ve Hukuk Devleti Başlangıcı

Hints

1
Fermanda geçen 'padişahın da kanunlara uyması' sözünün modern hukuktaki karşılığını düşünün.
2
Belgenin tek taraflı mı yoksa karşılıklı bir anlaşma mı olduğuna odaklanın.

Practice More

Tanzimat Fermanı ile getirilen hakların (can, mal, ırz güvenliği) 1856 Islahat Fermanı ile nasıl genişletildiğini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question