Examkin

Question

Difficulty: HardTürkiye'de Sıcaklık ve İzotermler

Türkiye'de sıcaklık dağılışı üzerinde matematik konum (enlem) ve özel konum (denizellik, karasallık, yükselti vb.) faktörleri birlikte etkili olur. Ancak "indirgenmiş sıcaklık" kavramı, yükselti etkisinin devre dışı bırakıldığı bir hesaplama yöntemidir.

Türkiye'nin Ocak ayı indirgenmiş izoterm haritası incelendiğinde, en düşük sıcaklık değerlerinin Kuzeydoğu Anadolu'da (Erzurum-Kars çevresi) toplandığı görülür.

Bu bölgede Ocak ayı sıcaklıklarının Türkiye'nin diğer yerlerine göre daha düşük olmasında;

I.I. Enlem etkisine bağlı olarak güneş ışınlarının daha dar açıyla düşmesi
II.II. Şiddetli karasallık nedeniyle ısı kaybının fazla olması
III.III. Bölgenin ortalama yükseltisinin 20002000 metrenin üzerinde olması
IV.IV. Kış mevsiminde Sibirya Yüksek Basıncı'nın etkisine girmesi

faktörlerinden hangisi ya da hangileri etkili değildir?

  1. A
    Yalnız IIII
  2. Yalnız IIIIIIAnswer
  3. C
    II ve IIII
  4. D
    IIII ve IIIIII
  5. E
    IIIIII ve IVIV

Answer

İndirgenmiş sıcaklık haritalarında yükselti faktörü sıcaklık dağılışını etkilemez; bu nedenle yalnız IIIIII numaralı öncül etkili değildir.
İndirgenmiş sıcaklık haritalarında yer şekillerinin ve yükseltinin sıcaklık üzerindeki etkisi tamamen ortadan kaldırılır. Bu haritalarda her yer 00 metre yüksekliğindeymiş gibi hesaplama yapılır. Kuzeydoğu Anadolu'nun (Erzurum-Kars platosu) Ocak ayında Türkiye'nin en düşük indirgenmiş sıcaklıklarına sahip olmasının nedenleri; bölgenin kuzeyde yer alması (enlem), deniz etkisinden uzak olması (şiddetli karasallık) ve kışın Sibirya Yüksek Basıncı'nın etkisiyle gelen soğuk hava dalgalarıdır. Bölgenin deniz seviyesinden yüksek olması gerçek sıcaklığını düşürse de, indirgenmiş sıcaklık haritasında bir açıklama unsuru olarak kullanılamaz.

Step-by-Step Solution

1
İndirgenmiş sıcaklık tanımını hatırla.
İndirgenmiş sıcaklık, bir yerin gerçek sıcaklığına her 200200 metre için 1∘C1^\circ C eklenerek (yükseltinin 00 metre kabul edilmesiyle) elde edilen değerdir.
Harita tipinin hangi değişkenleri devre dışı bıraktığını belirlemek için gereklidir.
2
Kuzeydoğu Anadolu'nun Ocak ayı (kış) özelliklerini analiz et.
Bölge enlem olarak kuzeydedir (I), denizden uzaktır (II) ve kışın Sibirya üzerinden gelen soğuk hava kütlelerinin etkisi altındadır (IV).
Bölgenin neden soğuk olduğunu açıklayan gerçek coğrafi faktörleri saptamak için.
3
Faktörleri indirgenmiş harita kuralıyla karşılaştır.
Yükselti (III) faktörü matematiksel olarak elendiği için haritadaki sıcaklık desenine etki edemez.
Sorunun kökünde istenen 'etkili olmayan' faktörü bulmak için.

Key Concept

İndirgenmiş Sıcaklık ve Yükselti İlişkisi
Rate this question

Topics

Türkiye'de Sıcaklık ve İzotermler

More questions from this topic