Examkin

Question

Difficulty: Very hardBireysel Başvuru

19821982 Anayasası ve 62166216 sayılı Kanun hükümleri uyarınca, Anayasa Mahkemesine yapılacak olan "bireysel başvuru" (Anayasa şikâyeti) mekanizmasının kişi, konu ve kapsam bakımından kabul edilebilirlik şartları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi *yanlış* bir ifadedir?

  1. A
    Bireysel başvuruda bulunabilmek için, ihlale neden olduğu iddia edilen kamu gücü işlemine karşı idari ve yargısal tüm olağan kanun yollarının tüketilmiş olması zorunludur.
  2. B
    Yabancılar; seçme ve seçilme hakkı, siyasi faaliyette bulunma hakkı ve kamu hizmetine girme hakkı gibi sadece Türk vatandaşlarına tanınan haklar dışındaki temel hakları için başvuruda bulunabilirler.
  3. C
    Kanunlar, Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ve yönetmelikler gibi düzenleyici yasama ve idari işlemler, doğrudan bireysel başvuruya konu edilemez.
  4. Belediyeler ve köyler gibi kamu tüzel kişileri, mülkiyet haklarının veya adil yargılanma haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle mağdur sıfatıyla bireysel başvuruda bulunabilirler.Answer
  5. E
    Başvuruya konu edilen hakkın hem Anayasa'da güvence altına alınmış olması hem de Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Türkiye'nin taraf olduğu ek protokoller kapsamında bulunması gerekir.

Answer

Kamu tüzel kişilerinin (belediyeler, köyler vb.) mağdur sıfatıyla bireysel başvuruda bulunabileceğini belirten seçenek yanlıştır.
Bireysel başvuru hakkı, yalnızca gerçek kişilere ve belirli şartlarla özel hukuk tüzel kişilerine (şirket, vakıf, dernek) tanınmıştır. Kamu tüzel kişileri (belediye, köy, üniversite, il özel idaresi vb.), kamu gücü kullanan birimler oldukları için hakları ihlal edilse dahi 'mağdur' sıfatıyla Anayasa Mahkemesine başvuruda bulunamazlar. Bu durum kişi bakımından (ratione personae) yetkisizlik nedenidir.

Step-by-Step Solution

1
Başvuru yapabilecek kişileri (Ratione Personae) belirle.
Bireysel başvuruyu herkes (gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişileri) yapabilir ancak kamu tüzel kişileri yapamaz.
Kamu tüzel kişileri kamu gücünü kullanan tarafta oldukları için 'insan hakları mağduru' sıfatıyla devlete karşı başvuru yapamazlar.
2
Başvuru konusunun (Ratione Materiae) kapsamını kontrol et.
Hak hem Anayasa'da hem de AİHS'de yer almalıdır.
6216 sayılı Kanun, başvuru kapsamını bu iki metnin ortak kesişim kümesiyle sınırlamıştır.
3
Kabul edilebilirlik için usul şartlarını (Olağan yolların tüketilmesi) incele.
Tüm idari ve yargısal yolların tüketilmesi şarttır.
Bireysel başvuru ikincil (subsidiarite) nitelikte bir hukuk yoludur.

Key Concept

Bireysel Başvuruda Kişi Bakımından Yetki (Kısıtlamalar)

Hints

1
Bireysel başvuru yapabilecek kişileri düşünün; her tüzel kişilik bu hakka sahip midir?
2
Kamu gücü kullanan birimlerin (belediye gibi), yine bir kamu gücü ihlaline karşı insan hakları mekanizmasını kullanıp kullanamayacağını sorgulayın.
3
Anayasa Mahkemesine göre kamu tüzel kişileri hiçbir şekilde bireysel başvuru yapamaz; bu hak sadece özel hukuk kişilerine ve gerçek kişilere aittir.

Practice More

Özel hukuk tüzel kişilerinin hangi haklar (örneğin yaşam hakkı vs. mülkiyet hakkı) için başvurabileceğini araştırınız.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Bireysel Başvuru

More questions from this topic