Question

Difficulty: MediumBirleşik Kelimelerin Yazımı

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Bahçedeki hanımeli çiçeklerinin kokusu akşamın serinliğiyle birlikte tüm sokağa yayılıyordu.
  2. B
    Yıllardır görmediği arkadaşını karşısında bulunca bir an ne yapacağını bilemedi ve çok şanslı olduğunu hissetti.
  3. C
    Şehrin kuzeydoğusunda yeni inşa edilen toplu konutlar, bölgedeki nüfus yoğunluğunu artırmaya başladı.
  4. D
    Belgesel ekibi, mercan resiflerinde yaşayan deniz yılanı türlerini gözlemlemek için dalış gerçekleştirdi.
  5. Yapılan tüm uyarılara rağmen tehlikeyi farkeden sürücü, son anda frene basarak durabildi.Answer

Answer

Birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili yanlışlık 'farkeden' ifadesinin kullanıldığı cümlede yapılmıştır; bu sözcük 'fark eden' şeklinde ayrı yazılmalıdır.
Türkçede 'etmek, olmak' gibi yardımcı fiillerle kurulan birleşik fiiller, eğer ilk kelimede bir ses düşmesi (ünlü düşmesi) veya ses türemesi (ünsüz ikizleşmesi) meydana gelmiyorsa ayrı yazılır. 'Fark' ve 'etmek' kelimeleri birleşirken herhangi bir ses olayı gerçekleşmediği için bu ifadenin 'fark eden' şeklinde ayrı yazılması gerekir.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerde yer alan birleşik sözcükleri (hanımeli, hissetti, kuzeydoğu, deniz yılanı, farkeden) tespit edin.
Beş farklı türde birleşik yapı belirlendi.
Yazım kuralının hangi sözcük öbeğinde test edildiğini anlamak için ilk adımdır.
2
Yardımcı fiille kurulan birleşik fiilleri (hissetti, farkeden) ses olayları açısından inceleyin.
'Hissetmek' sözcüğünde 's' ünsüz türemesi olduğu için bitişik yazım doğrudur. 'Fark etmek' sözcüğünde ise hiçbir ses olayı yoktur.
Ses olayı olmayan yardımcı fiil birleşimlerinin ayrı yazılması kuralını uygulamak gerekir.
3
Diğer birleşik yapıları (bitki adı, ara yön, hayvan adı) TDK kurallarına göre kontrol edin.
Hanımeli (anlam kayması - bitişik), kuzeydoğu (ara yön - bitişik) ve deniz yılanı (anlam korunması - ayrı) kullanımlarının kurallara uygun olduğu görülür.
Farklı birleşik kelime kategorilerindeki kuralların doğru uygulanıp uygulanmadığını teyit etmek için gereklidir.

Key Concept

Ses olayı (düşme/türeme) gerçekleşmeyen yardımcı fiilli birleşiklerin ayrı yazılması.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question