Milli Mücadele Dönemi’nde Batı Cephesi’nde Kuva-yı Milliye birliklerinden düzenli orduya geçiş süreci, sadece askeri bir strateji değişikliği değil; aynı zamanda egemenlik gücünün şahsi inisiyatiflerden alınarak kurumsal bir devlet yapısına devredilmesidir. TBMM, orduda disiplini sağlamak ve merkezi otoriteyi tesis etmek amacıyla askeri tedbirlerin yanı sıra çeşitli hukuki ve siyasi mekanizmalar kullanmıştır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi TBMM’nin düzenli orduyu kurarken askeri disiplini "hukuki bir meşruiyet" zeminine oturttuğunu ve "meclis denetimi" altına aldığını doğrudan kanıtlayan bir uygulamadır?
- AGediz Taarruzu'ndaki başarısızlık üzerine Batı Cephesi’nin Kuzey ve Güney olarak ikiye ayrılarak komuta kademesinin profesyonelleştirilmesi
- BBatı Cephesi Komutanlığı’na atanan subayların maaşlarının ve teçhizatlarının Milli Savunma Vekaleti bütçesinden karşılanmaya başlanması
- Firariler Kanunu’nun çıkarılarak askeri suçların yargılanmasının üyeleri meclis içerisinden seçilen İstiklal Mahkemelerine bırakılmasıAnswer
- DI. İnönü Muharebesi’nin kazanılmasının ardından Teşkilat-ı Esasiye Kanunu’nun kabul edilerek devletin hukuki temellerinin atılması
- ETekalif-i Milliye Emirleri’nin yayımlanmasıyla halkın elindeki kaynakların orduya aktarılmasının zorunlu hale getirilmesi
Answer
Firariler Kanunu’nun çıkarılması ve yargılama sürecinin meclis üyelerinden oluşan İstiklal Mahkemeleri eliyle yürütülmesi, ordunun meclis denetimine girmesini sağlayan temel hukuki uygulamadır.
Düzenli ordunun kuruluşunda en büyük sorun disiplin ve merkezi itaattir. Firariler Kanunu'nun meclis tarafından çıkarılması (yasama) ve bu kanunun meclis içinden seçilen milletvekilleri (İstiklal Mahkemeleri - yargı) tarafından uygulanması, ordunun şahsi bir güç değil, doğrudan TBMM'ye bağlı hukuki bir kurum haline geldiğini en net şekilde ortaya koyar.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Düzenli Ordunun Kurumsallaşması ve Sivil Otorite Denetimi
Hints
1
Kuva-yı Milliye şeflerinin yerel otoriteleri ile TBMM'nin merkezi kanunları arasındaki çatışmayı düşünün.
2
Meclisin ordu üzerinde 'Yargı' yetkisini nasıl kullandığını hatırlayın.
3
Askerden kaçışları önlemek için çıkarılan kanunu ve bu kanunu uygulayan mahkemeleri düşünün.
Practice More
İstiklal Mahkemelerinin hem düzenli ordunun kurulmasında hem de devrimlerin korunmasındaki farklı rollerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s