Lozan Barış Konferansı'nda çözülemeyen Musul Sorunu sürecinde, Milletler Cemiyeti Meclisi’nin vereceği kararın taraflar için bağlayıcı olup olmadığı konusunda Türkiye ile İngiltere arasında hukuki bir uyuşmazlık yaşanmıştır. Bu uyuşmazlık üzerine görüşü istenen Lahey Adalet Divanı'nın, Cemiyet Meclisi'nin vereceği kararın kesin bir hakem kararı niteliğinde olduğu yönündeki mütalaası, Ankara Antlaşması'na giden süreci şekillendirmiştir.
Bu diplomatik ve hukuki süreç sonunda imzalanan Ankara Antlaşması'nın hükümleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- AMusul ve Kerkük üzerindeki petrol gelirlerinden Türkiye'ye ayrılan ’luk payın ödeme süresi süresiz hale getirilmiştir.
- Sınır hattı belirlenirken 'Brüksel Hattı' esas alınmış; bu doğrultuda Musul ve Kerkük Irak’a, Hakkâri bölgesi ise Türkiye’ye bırakılmıştır.Answer
- CMilletler Cemiyeti’nin tavsiyesi üzerine Musul’da bir halk oylaması (plebisit) yapılması ve bölge kaderinin buna göre tayini kararlaştırılmıştır.
- DTürkiye, Musul üzerindeki haklarından vazgeçmesi karşılığında Hatay’ın anavatana katılması konusunda İngiltere’den kesin garanti almıştır.
- Eİngiltere, Musul'daki manda yönetimini derhal sonlandırarak bölgenin yönetimini Türkiye ve Irak arasında ortak bir komisyona devretmeyi kabul etmiştir.
Answer
Antlaşma ile belirlenen sınır çizgisinde 'Brüksel Hattı' esas alınmış; Musul ve Kerkük Irak’a bırakılırken Hakkâri Türkiye’de kalmıştır.
Doğru seçenek, Ankara Antlaşması’nın en temel coğrafi ve hukuki sonucunu belirtmektedir. Antlaşma ile Milletler Cemiyeti’nin daha önce belirlediği 'Brüksel Hattı' sınır olarak kabul edilmiş; bu hat uyarınca Musul ve Kerkük İngiliz mandasındaki Irak’a bırakılırken, hattın kuzeyinde kalan Hakkâri bölgesi Türkiye sınırları içinde teyit edilmiştir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
1926 Ankara Antlaşması ve Brüksel Hattı
Hints
1
Milletler Cemiyeti tarafından önerilen sınır hattının özel ismini hatırlamaya çalışın.
2
Türkiye'nin Musul'u kaybetmesine rağmen sınırın kendi lehine kalan kısmında hangi vilayeti teyit ettiğini düşünün.
3
Brüksel Hattı, Hakkâri'yi Türkiye'de bırakan ancak Musul'u Irak'a ayıran temel referans çizgisidir.
Practice More
Musul Sorunu'nun çözümünde etkili olan iç gelişme (Şeyh Sait İsyanı) ile bu antlaşma arasındaki ilişkiyi inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s