Examkin

Question

Difficulty: HardBirleşik Kelimelerin Yazımı

Kamu kurumları tarafından hazırlanan stratejik planlarda ve resmî raporlarda terimlerin yazım birliği, kurumsal ciddiyet ve dilin doğru kullanımı açısından büyük önem taşır.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Hafta içi mesai saatlerinde yaşanan yoğunluğu azaltmak amacıyla çevrim içi hizmet kapasitesinin artırılması hedeflenmektedir.
  2. B
    Kurumsal kimliğin korunması ve marka değerinin artırılması için tüm birimlerde olağanüstü bir hassasiyet gösterilmelidir.
  3. C
    Yönetim kurulu toplantısında alınan kararların yanı sıra personelin özlük haklarına dair yeni düzenlemeler de kamuoyu ile paylaşıldı.
  4. Denetim raporunda, projenin uygulanması sırasında mevzuata aykırı birtakım sıradışı yöntemlerin izlendiği tespit edilmiştir.Answer
  5. E
    Kurum içi eğitim programları kapsamında, personelin motivasyonunu artıracak sosyal etkinliklere de yer verilecektir.

Answer

Denetim raporunda geçen 'sıradışı' sözcüğünün yer aldığı seçenek hatalıdır çünkü 'sıra dışı' ayrı yazılmalıdır.
Hatalı olan cümlede geçen 'sıradışı' sözcüğü bitişik yazılmıştır. Ancak TDK yazım kurallarına göre 'iç, dış ve sıra' kelimeleriyle kurulan birleşik kelime ve terimler her zaman ayrı yazılmalıdır. Dolayısıyla doğru yazım 'sıra dışı' şeklinde olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki birleşik sözcükleri (hafta içi, çevrim içi, olağanüstü, yanı sıra, kamuoyu, birtakım, sıradışı, kurum içi) tespit et.
Tüm birleşik yapılar belirlendi.
Yazım kurallarını uygulamak için önce ilgili kelimelerin bulunması gerekir.
2
Türk Dil Kurumu'nun (TDK) 'Dış, iç, sıra' sözleriyle oluşturulan birleşik kelime ve terimlerin yazımı kuralını hatırla.
Bu sözcüklerin (yurt dışı, hafta içi, yanı sıra vb.) her zaman ayrı yazılması gerektiği bilgisine ulaşıldı.
Türkçede bu kural, en sık karıştırılan ve sınavda seçici olan kurallardan biridir.
3
Tespit edilen 'sıradışı' kelimesini bu kurala göre değerlendir.
'Sıra dışı' şeklinde ayrı yazılması gerektiği, bitişik yazımının yanlış olduğu saptandı.
'Sıra' kelimesiyle kurulan birleşimler (ardısıra, peşi sıra, yanı sıra) ayrı yazılır.

Key Concept

İç, Dış ve Sıra Sözcükleriyle Kurulan Birleşik Kelimelerin Yazımı

Hints

1
Cümlelerdeki 'iç', 'dış' ve 'sıra' sözcüklerine odaklanın; bu kelimelerle biten birleşik yapılarda özel bir kural vardır.
2
Olağanüstü, akşamüstü gibi kelimeler soyut anlamda bitişik yazılırken; yurt dışı, hafta içi, yanı sıra gibi ifadeler her zaman ayrı yazılır.
3
Sıradışı kelimesinin 'sıra' kuralına girip girmediğini kontrol edin. Yanı sıra ayrı yazılıyorsa sıra dışı nasıl yazılmalıdır?

Practice More

Benzer şekilde 'alt' ve 'üst' sözcüklerinin somut ve soyut anlamdaki yazım farklarını (böbrek üstü bezi vs. akşamüstü) inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Kelimeleri tek tek test etmek yerine 'Dış-İç-Sıra = AYRI' formülünü (DİS formülü) aklınızda tutarak bu kelimeleri içeren cümleleri hızlıca eleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question

Topics

Birleşik Kelimelerin Yazımı

More questions from this topic