Osmanlı Devleti'nde anayasalcılık hareketlerinin ilk basamağı kabul edilen ve mutlak monarşiden hukuk devletine geçişin başlangıcı sayılan 1808 tarihli Sened-i İttifak'ın hukuki niteliği ve içeriği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Padişah ile ayanlar arasında imzalanan bir sözleşme (misak) niteliğinde olup, padişahın mutlak yetkileri ilk kez kendi dışındaki bir güçle paylaşılmıştır.Answer
- BPadişahın tek taraflı iradesiyle (otolimitasyon) ilan edilen ve tüm tebaaya can, mal ve ırz güvenliği garantisi veren bir fermandır.
- CAvrupalı devletlerin baskısı sonucunda, özellikle gayrimüslim tebaaya yönelik geniş haklar tanıyan uluslararası bir belgedir.
- DTürk hukuk tarihinin ilk yazılı anayasası olup, halkın yönetime katıldığı parlamenter sistemi başlatmıştır.
- EPadişahın yetkilerini dini esaslara (şer'i hukuk) göre sınırlandıran ve ilk kez 'hukukun üstünlüğü' ilkesini açıkça vurgulayan metindir.
Answer
Padişah ile ayanlar arasında imzalanan bir sözleşme (misak) niteliğinde olup, padişahın mutlak yetkileri ilk kez kendi dışındaki bir güçle paylaşılmıştır.
Sened-i İttifak (1808), Padişah II. Mahmut ile ayanlar arasında imzalanmış bir sözleşmedir (misak). Bu belgeyle padişah, kendi otoritesinin yanında ayanların varlığını ve bazı haklarını tanımış, böylece mutlak otoritesinden ilk kez ödün vermiştir. Bu durum Türk anayasal tarihinde iktidarın sınırlandırılmasının ilk örneğidir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Sened-i İttifak'ın Sözleşme (Misak) Niteliği
Hints
1
Bu belgenin muhatabı olan 'Ayanlar' taşradaki güçlü yerel yöneticilerdir.
2
Belgenin ferman (tek taraflı) mı yoksa sözleşme (iki taraflı) mi olduğunu düşünün.
3
1808 tarihi II. Mahmut dönemine işaret eder ve mutlak otoritenin ilk kez dış bir güçle (ayanlar) paylaşımını temsil eder.
Practice More
Tanzimat Fermanı ile Sened-i İttifak'ı 'tek taraflı-iki taraflı' olma özellikleri bakımından karşılaştıran tabloyu inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s