Examkin

Question

Difficulty: EasyTürkiye'de İklimi Etkileyen Faktörler

Bir doğa fotoğrafçısı, Karadeniz kıyısından başlayıp yüksek dağların zirvesine doğru gerçekleştirdiği tırmanış boyunca bitki örtüsünün sürekli değiştiğini gözlemlemiştir. Deniz seviyesinden yukarı doğru çıkıldıkça ormanların önce geniş yapraklı ağaçlardan, sonra karma ve iğne yapraklı ağaçlardan oluştuğunu; daha da yükseklerde ise ağaçların tamamen ortadan kalkarak yerini dağ çayırlarına (alpin çayırlar) bıraktığını kaydetmiştir.

Buna göre, gözlemlenen bitki örtüsündeki bu dikey yönlü değişimin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Yükseltinin artmasına bağlı olarak sıcaklık ortalamalarının düzenli olarak düşmesiAnswer
  2. B
    Enlem etkisinden dolayı kutuplara doğru güneş ışınlarının geliş açısının daralması
  3. C
    Dağ yamaçları boyunca yükseldikçe yağış miktarının sürekli olarak artış göstermesi
  4. D
    Denizden uzaklaşılmasına bağlı olarak karasallık şiddetinin ve günlük sıcaklık farkının artması

Answer

Bitki örtüsünün geniş yapraklıdan iğne yapraklıya doğru değişmesinin temel nedeni, yükseltinin artmasına bağlı olarak sıcaklık ortalamalarının düzenli olarak düşmesidir.
Dağ yamacı boyunca deniz seviyesinden yukarılara doğru çıkıldıkça (yükselti arttıkça) sıcaklık değerleri her 200 metrede yaklaşık 1°C azalır. Her bitkinin yaşamını sürdürebileceği belirli bir sıcaklık isteği vardır. Yüksek sıcaklık isteyen geniş yapraklı ağaçlar alt kesimlerde kalırken, sıcaklığın düştüğü yüksek kesimlerde soğuğa daha dayanıklı olan iğne yapraklı ağaçlar görülür. Daha da yükseklerde ise ağaç yetişemeyecek kadar düşük sıcaklıklar nedeniyle sadece alpin çayırlar bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Olayı inceleme
Kıyıdan dağın zirvesine doğru çıkıldıkça ağaç türlerinin (geniş yaprak -> karma -> iğne yaprak -> çayır) değiştiği tespit edilir.
Soruda verilen temel coğrafi olguyu netleştirmek için.
2
Bitki örtüsü ve iklim ilişkisini kurma
Geniş yapraklı ağaçların sıcaklığın yüksek olduğu yerlerde, iğne yapraklı ağaçların ise soğuğa dayanıklı oldukları için daha serin yerlerde yetiştiği belirlenir.
Ağaç yapraklarının şeklinin sıcaklık koşullarıyla doğrudan ilişkili olduğunu hatırlamak için.
3
Değişimi yaratan temel faktörü tespit etme
Sadece dikey yönde (yukarıya doğru) hareket edildiği için enlemin sabit kaldığı, ancak yükselti arttıkça atmosferdeki sıcaklığın azaldığı sonucuna varılır.
Olayın yatay değil dikey bir düzlemde gerçekleştiğini ve sıcaklık düşüşünün sebebini belirlemek için.

Key Concept

Yükselti ve Sıcaklık İlişkisi

Hints

1
Fotoğrafçının yatay yönde ilerlemediğine, sadece bir dağın yamacı boyunca yukarı doğru tırmandığına dikkat ediniz.
2
Geniş yapraklı ağaçların yetişmesi için daha yüksek sıcaklıklara, iğne yapraklıların ise daha düşük sıcaklıklara ihtiyaç duyduğunu hatırlayınız.
3
Aynı enlem üzerindeki bir dağda yukarı çıkıldıkça havanın her 200 metrede 1°C soğumasının temel nedenini düşününüz.

Practice More

Türkiye'de dağların kuzey ve güney yamaçları arasındaki sıcaklık farkını inceleyen 'Bakı' kavramı ile ilgili sorular çözebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Rate this question

Topics

Türkiye'de İklimi Etkileyen Faktörler

More questions from this topic