Question

Difficulty: EasyTürkiye'de İklimi Etkileyen Faktörler

Türkiye'de dağların kıyı çizgisine göre uzanış doğrultusu, denizel hava kütlelerinin iç kesimlere ulaşmasını doğrudan etkileyen bir özel konum faktörüdür. Dağların kıyıya dik uzandığı yerlerde denizel etkiler iç kısımlara kadar sokulabilirken, paralel uzandığı yerlerde bu etki kıyı şeridi ile sınırlı kalmaktadır.

Buna göre, Türkiye'nin yer şekilleri özellikleri düşünüldüğünde, aşağıdaki yerlerin hangisinde dağların uzanış doğrultusu denizel iklimin iç kesimlere girmesine olanak sağlar?

  1. A
    Doğu Karadeniz kıyıları
  2. B
    Batı Toroslar (Antalya çevresi)
  3. Ege Bölgesi kıyıları (İzmir ve Aydın çevresi)Answer
  4. D
    Küre Dağları'nın kuzey yamaçları
  5. E
    Yıldız Dağları'nın Karadeniz'e bakan kesimi

Answer

Ege Bölgesi kıyıları (İzmir ve Aydın çevresi) seçeneği doğrudur; çünkü burada dağlar denize dik uzanarak denizel iklimin iç kesimlere sızmasına izin verir.
Ege Bölgesi kıyılarında (İzmir ve Aydın çevresi) dağlar denize dik uzandığı için deniz üzerinden gelen nemli ve ılık hava kütleleri, dağların arasındaki çöküntü alanları (grabenler) vasıtasıyla iç kesimlere yaklaşık 150200150-200 km kadar sokulabilmektedir. Bu durum denizel iklimin etki alanını genişletir.

Step-by-Step Solution

1
Dağların uzanış doğrultusu ile iklim arasındaki ilişkiyi hatırla.
Dağlar kıyıya dik uzanırsa denizel etki içeri girer; paralel uzanırsa giremez.
Dağlar kıyıya paralel olduğunda bir duvar etkisi yaratarak nemli havanın iç bölgelere geçişini engeller.
2
Türkiye'nin kıyı bölgelerindeki dağ uzanışlarını analiz et.
Karadeniz ve Akdeniz'de dağlar genellikle paralel, Ege'de ise genellikle dik uzanır.
Bu durum Türkiye'nin jeolojik yapısı ve levha hareketleri sonucunda oluşmuştur.
3
Seçeneklerdeki özel bölgeleri değerlendir.
İzmir ve Aydın çevresi (Ege), dağların denize dik uzandığı karakteristik bir bölgedir.
Ege'de Horst-Graben sistemi nedeniyle dağlar kıyıya dik bir yapı sergiler.

Key Concept

Dağların Kıyıya Uzanış Doğrultusu (Denizellik Etkisi)

Hints

1
Denizel etkinin içeri girmesi için dağların bir 'engel' oluşturmaması, aksine 'kapı' açması gerekir.
2
Türkiye'de dağların kıyıya dik uzandığı tek ana kıyı bölgesi Ege Bölgesi'dir.
3
İzmir'den içeriye doğru gidildiğinde iklimin çok hızlı değişmemesinin sebebi dağların uzanışıdır.

Practice More

Dağların uzanış doğrultusunun ulaşım maliyetleri ve kıyı tipi (boyuna vs. enine) üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Harita üzerinden kıyı bölgelerini hayal ederek, hangi kıyıda iç kesimlere doğru düz yolların (graben ovalarının) uzandığını düşünmek çözümü kolaylaştırır.
Estimated Time:45s
Rate this question