Examkin

Question

Difficulty: MediumBirleşik Kelimelerin Yazımı

Akademik ve bilimsel metinlerin dil bilgisi kurallarına uygunluğu, bilginin doğru aktarılması ve metnin profesyonelliği açısından büyük önem taşır. Özellikle terimleşmiş birleşik kelimelerin yazımı bu metinlerde en sık yapılan hata alanlarından biridir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Olağanüstü koşullar altında yürütülen saha araştırmaları, beklenmedik bilimsel bulguların elde edilmesini sağladı.
  2. B
    Jeoloji mühendisleri, bölgedeki yer altı sularının kimyasal bileşimini analiz ederek raporlarını sundular.
  3. C
    Akşamüstü saatlerinde yapılan gözlemler, ışık kırılmalarının veri üzerindeki etkisini daha net ortaya koymaktadır.
  4. Psikoloji literatüründe bilinç altı süreçlerin, bireyin günlük kararları üzerindeki etkisi uzun yıllardır tartışılmaktadır.Answer
  5. E
    Hukuk sistemimizde suçüstü yakalanan şüphelilerin yargılanma süreçleri, belirli usul kurallarına göre hızlandırılabilmektedir.

Answer

D seçeneğindeki cümlede 'bilinç altı' şeklinde ayrı yazılan sözcük, soyut bir kavram bildirdiği için 'bilinçaltı' şeklinde bitişik yazılmalıdır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre; alt, üst ve üzeri sözleri, somut olarak yer bildirmediği durumlarda (soyut anlam kazandığında veya zaman bildirdiğinde) bitişik yazılır. 'Bilinçaltı' kelimesi fiziksel bir yer değil, zihinsel bir süreci ifade eden soyut bir terim olduğu için bitişik yazılmalıdır. Cümlede 'bilinç altı' şeklinde ayrı yazılarak hata yapılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki birleşik kelimeleri (olağanüstü, yer altı, akşamüstü, bilinç altı, suçüstü) tespit et.
Tespit edilen kelimelerin tümü 'alt, üst, üzeri' ekleriyle oluşturulmuştur.
Soruda test edilen temel kuralın sınırlarını belirlemek için gereklidir.
2
TDK'nin 'alt, üst, üzeri' sözcükleriyle ilgili yazım kuralını hatırla.
Somut olarak yer bildirenlerin ayrı (yer altı, su altı vb.), soyut anlam taşıyanların veya zaman bildirenlerin bitişik (bilinçaltı, akşamüstü vb.) yazılması gerektiğini belirle.
Yazım yanlışını tespit edecek kuralı doğru uygulamak için gereklidir.
3
Tespit edilen kelimelerin anlamlarını ve kurala uygunluklarını karşılaştır.
'Bilinçaltı' kelimesinin somut bir yer değil, soyut bir psikolojik kavram olduğu görülür.
Hangi kelimenin kuralı ihlal ettiğini bulmak için gereklidir.

Key Concept

Alt, Üst ve Üzeri Sözlerinin Yazımı

Hints

1
Birleşik kelimelerdeki 'alt, üst, üzeri' eklerinin somut bir yer mi yoksa soyut bir kavram mı bildirdiğine odaklanın.
2
Yer altı, su altı gibi fiziksel konum bildirenlerin ayrı; bilinçaltı, suçüstü gibi durum bildirenlerin bitişik yazıldığını hatırlayın.
3
Cümlelerde geçen 'bilinç altı' ifadesinin zihinsel (soyut) bir kavram olup olmadığını kontrol edin.

Practice More

Benzer şekilde 'ayaküstü' ve 'öğleüzeri' gibi zaman/durum bildiren diğer birleşik kelimelerin yazımını TDK üzerinden inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 0s
Rate this question

Topics

Birleşik Kelimelerin Yazımı

More questions from this topic