Türkiye'de sıcaklık dağılışı üzerinde mutlak (matematik) ve göreceli (özel) konum faktörleri birlikte etkili olmaktadır. Aşağıdaki tabloda birbirine yakın enlemlerde yer alan iki il merkezinin bazı coğrafi özellikleri ve Ocak ayı ortalama sıcaklık değerleri verilmiştir:
| Şehir | Enlem | Yükselti () | Ocak Ayı Ort. Sıcaklık () |
|---|---|---|---|
| İzmir | |||
| Isparta |
Tablodaki verilere göre, Isparta'nın İzmir'den daha güneyde yer almasına rağmen kış mevsiminde çok daha soğuk olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- AGüneş ışınlarının düşme açısının farklı olması
- BBoylam farkı ve buna bağlı yerel saat farkları
- Denizellik ve yükselti farkıAnswer
- DBakı durumlarının ve yamaç eğimlerinin farklı olması
- EBölgelerdeki hakim rüzgar yönlerinin farklılığı
Answer
İzmir ve Isparta arasındaki belirgin sıcaklık farkının temel nedeni denizellik etkisi ve yükselti farkıdır.
Doğru cevap olan denizellik ve yükselti farkı seçeneği, tablodaki anomaliyi açıklar. İzmir deniz kıyısında yer aldığı için nem oranı yüksektir ve bu durum kışın ısı kaybını önleyerek sıcaklığı dengeler. Ayrıca İzmir deniz seviyesine yakınken Isparta'nın metre yüksekte olması, atmosferin alt tabakalarındaki ısınmanın Isparta'da daha az gerçekleşmesine neden olur. Bu iki faktör, Isparta'nın enlem avantajını (daha güneyde olması) ortadan kaldırarak onu daha soğuk bir şehir yapar.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Sıcaklık dağılışı üzerinde özel (göreceli) konumun enlem etkisini geçersiz kılması (enleme aykırılık).
Practice More
Türkiye'de kış mevsiminde enleme aykırı durumların en belirgin olduğu diğer bölgeleri (örneğin Karadeniz kıyıları ile İç Anadolu kıyaslaması) inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s