Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Sıcaklık ve İzotermler

Türkiye'nin Ocak ayı deniz seviyesine indirgenmiş izoterm haritası incelendiğinde, en düşük sıcaklık değerlerinin Erzurum-Kars ve Ardahan çevresinde toplandığı görülmektedir. Bu bölgede kış sıcaklıklarının Türkiye'nin diğer yerlerine göre çok daha düşük olmasında aşağıdakilerden hangisinin etkili olduğu söylenemez?

  1. A
    Enlem etkisine bağlı olarak güneş ışınlarının geliş açısının daralması
  2. B
    Karasallık şiddetinin bölge genelinde fazla olması
  3. Bölgenin ortalama yükseltisinin deniz seviyesinden çok fazla olmasıAnswer
  4. D
    Sibirya termik yüksek basıncının kış aylarındaki etkisi
  5. E
    Atmosferdeki nem miktarının azlığına bağlı olarak ışımanın artması

Answer

Bölgenin ortalama yükseltisinin deniz seviyesinden çok fazla olması seçeneği bu durumun bir nedeni olamaz; çünkü indirgenmiş haritalarda yükselti etkisi yok sayılır.
Deniz seviyesine indirgenmiş sıcaklık haritaları hazırlanırken, Türkiye'deki tüm merkezlerin yükseltisi 00 metre kabul edilir. Bu hesaplamada her 200200 metre için sıcaklık 1C1^\circ C artırılarak gerçek sıcaklık indirgenmiş sıcaklığa dönüştürülür. Dolayısıyla, bir indirgenmiş haritada sıcaklık değişimlerinin nedeni sorulduğunda, yükselti faktörü asla bir cevap olamaz çünkü bu faktör zaten hesaplamayla ortadan kaldırılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Terim Analizi
Soruda 'deniz seviyesine indirgenmiş' ifadesi vurgulanmıştır.
İndirgenmiş sıcaklık, gerçek sıcaklığın yükseltiden arındırılarak her yerin 00 metre kabul edilmesiyle hesaplanan sıcaklıktır.
2
Harita Yorumlama
Ocak ayı indirgenmiş haritasında Kuzeydoğu Anadolu en soğuk yerdir.
Yükselti faktörü denklemden çıkarıldığına göre, geriye kalan enlem, karasallık ve basınç merkezleri gibi faktörler incelenmelidir.
3
Eliminasyon
Enlem, karasallık, nem azlığı ve Sibirya basıncı kış soğuklarını açıklarken; yükselti indirgenmiş harita mantığına terstir.
Yükseltinin kış sıcaklıkları üzerindeki etkisi gerçektir ancak 'indirgenmiş' haritada bu etki matematiksel olarak sıfırlanmıştır.

Key Concept

İndirgenmiş Sıcaklık ve Yükselti İlişkisi

Hints

1
Sorudaki 'indirgenmiş' kelimesinin tanımını hatırlayın.
2
Bir merkezde gerçek sıcaklık ile indirgenmiş sıcaklık arasındaki fark o merkezin yükseltisinden kaynaklanır.
3
İndirgenmiş haritalarda her yer deniz seviyesinde (00 metre) sayıldığına göre, yükselti bir 'sebep' olabilir mi?

Practice More

Gerçek sıcaklık ile indirgenmiş sıcaklık arasındaki farkın en fazla ve en az olduğu merkezleri (yükseltisi en çok ve en az olan yerleri) harita üzerinde çalışabilirsiniz.

Alternative Method

Şu formülü aklınızda tutun: İndirgenmiş Sıcaklık = Gerçek Sıcaklık + (Yükselti / 200). Bu formül sonucunda çıkan değerde artık 'yükselti' bir değişken değil, sabitlenmiş bir değerdir.
Estimated Time:50s
Rate this question