Türkiye’de yer şekillerinin uzanış doğrultusu, iklim elemanlarının coğrafi dağılışını ve denizel etkilerin yayılma alanını belirleyen temel göreceli konum faktörlerinden biridir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de dağların uzanış doğrultusunun iklim üzerindeki etkilerine örnek olarak gösterilemez?
- AEge Denizi kıyılarında nemli hava kütlelerinin iç kesimlere doğru geniş bir alana yayılabilmesi
- BKaradeniz ve Akdeniz kıyı kuşağında yıllık yağış miktarının iç kesimlere göre çok daha fazla olması
- CAntalya ve Isparta arasındaki iklim farkının, İzmir ve Aydın arasındakine göre çok daha belirgin olması
- DMarmara Bölgesi'nde Yıldız Dağları'nın kuzey yamaçlarının bol yağış alırken Ergene Havzası'nın kurak bir iklime sahip olması
- Toros Dağları'nın güney yamaçlarında tarım ürünlerinin kuzey yamaçlara göre daha erken olgunlaşmasıAnswer
Answer
Tarım ürünlerinin güney yamaçlarda daha erken olgunlaşması 'Bakı' etkisiyle açıklandığı için dağların uzanış doğrultusunun bir sonucu değildir.
Tarım ürünlerinin güney yamaçlarda daha erken olgunlaşması, bu yamaçların güneş ışınlarını daha dik alması ve daha fazla ısı enerjisi depolamasıyla ilgilidir. Bu duruma 'Bakı' etkisi denir. Bakı, Türkiye'nin Kuzey Yarım Küre'de (mutlak konum) yer almasının bir sonucudur ve dağların genel uzanış doğrultusu (doğu-batı veya kuzey-güney) ne olursa olsun güney yamaçlarda bu avantaj gözlenir. Diğer seçenekler ise dağların denize paralel veya dik uzanmasının nemli hava kütlelerinin hareketini nasıl engellediğini veya kolaylaştırdığını (uzanış doğrultusu etkisi) anlatmaktadır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Dağların Uzanış Doğrultusu ve Bakı Etkisi Ayrımı