Question

Difficulty: MediumTürkiye'de İklimi Etkileyen Faktörler

Türkiye’de iklim elemanlarının dağılışı üzerinde hem mutlak (matematik) konum hem de göreceli (özel) konum faktörleri birlikte etkili olmaktadır. Bazı durumlarda yer şekilleri, yükselti ve denizellik gibi göreceli konum şartları, enlem etkisinin önüne geçebilmektedir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de sıcaklığın dağılışı üzerinde enlem (mutlak konum) etkisine örnek olarak gösterilebilir?

  1. A
    Kış mevsiminde Rize'deki sıcaklık ortalamasının, daha güneyde yer alan Erzurum'dan daha yüksek olması
  2. B
    Ege Bölgesi'nde kıyıdan iç kesimlere doğru gidildikçe sıcaklık değerlerinin azalma göstermesi
  3. Mersin'in yıllık ortalama sıcaklık değerinin Sinop'tan daha yüksek olmasıAnswer
  4. D
    Kuzey Anadolu Dağları'nın denize bakan kuzey yamaçlarının, iç kesime bakan güney yamaçlarından daha nemli olması
  5. E
    Kış mevsiminde Samsun'un sıcaklık ortalamasının, kendisinden daha güneyde bulunan Ankara'dan yüksek olması

Answer

Mersin'in yıllık ortalama sıcaklık değerinin Sinop'tan daha yüksek olması
Mersin ve Sinop'un her ikisi de deniz kıyısında yer aldığı için aralarındaki karasallık/denizellik farkı minimumdur. Bu iki şehir arasındaki sıcaklık farkının temel nedeni, Mersin'in alçak enlemlerde (güneyde), Sinop'un ise yüksek enlemlerde (kuzeyde) yer almasıdır. Bu durum, Türkiye'de sıcaklık dağılışının mutlak konum (enlem) kurallarına tam olarak uyduğunu gösterir.

Step-by-Step Solution

1
Verilen şehir çiftlerinin coğrafi konumlarını ve denizellik durumlarını analiz et.
Mersin güneyde, Sinop kuzeydedir ve her ikisi de deniz kıyısındadır (göreceli konumları benzerdir).
Sıcaklık farkının nedenini bulmak için önce sabit olan faktörleri (denizellik) elemek gerekir.
2
Mutlak konum (enlem) faktörünü uygula.
Mersin Ekvator'a daha yakın olduğu için güneş ışınlarını daha büyük açıyla alır.
Mersin'in Sinop'tan sıcak olması, güneş ışınlarının geliş açısına yani enlem etkisine tam uyum sağlar.
3
Diğer seçeneklerdeki çelişkili veya göreceli durumları saptan.
Samsun-Ankara ve Rize-Erzurum gibi örneklerde kuzeydeki merkezlerin daha sıcak olması enlemle çelişen göreceli konum durumlarıdır.
Göreceli konum (denizellik, yükselti), bazı durumlarda enlem etkisini ortadan kaldırabilir.

Key Concept

Mutlak konum (enlem) etkisi, bir yerin Ekvator'a olan uzaklığına bağlı olarak sıcaklığın değişmesidir. Göreceli konum (denizellik, karasallık, yükselti) ise bu genel dağılışı bozan faktörlerdir.
Estimated Time:50s
Rate this question