Türkiye'nin ocak ve temmuz aylarına ait indirgenmiş izoterm haritaları birlikte incelendiğinde; izoterm eğrilerinin paralellerle çakışmadığı, kıyı ve iç kesimlerde belirgin sapmalar yaptığı ve ekstrem sıcaklık merkezlerinin mevsimlere göre yer değiştirdiği görülür.
Buna göre, Türkiye'nin indirgenmiş sıcaklık dağılışı ve bu dağılışı etkileyen faktörler dikkate alındığında aşağıdaki yargılardan hangisi en doğru tespittir?
- Ocak ayında en düşük indirgenmiş sıcaklıkların Kuzeydoğu Anadolu'da yoğunlaşması, bölgenin Sibirya Yüksek Basıncı'nın etki sahasında kalması ve nem azlığına bağlı olarak kışın şiddetli ışıma yoluyla enerji kaybetmesiyle ilişkilidir.Answer
- BTemmuz ayında en yüksek indirgenmiş sıcaklıkların Güneydoğu Anadolu'da ölçülmesi, bölgenin enlem değerlerinin Akdeniz kıyılarından daha küçük olması ve denizel havanın ısınmayı yavaşlatıcı etkisinden tamamen yoksun kalmasıyla açıklanır.
- CKış mevsiminde indirgenmiş izoterm eğrilerinin kıyı çizgisine paralel uzanması, yükselti etkisinin ortadan kalkmasıyla birlikte denizlerin karalar üzerindeki termik düzenleyici etkisinin de işlevsiz kaldığının bir kanıtıdır.
- Dİndirgenmiş sıcaklık değerlerinin Türkiye'nin batısından doğusuna doğru gidildikçe azalma eğilimi göstermesi, boylam derecelerinin artışına bağlı olarak güneş ışınlarının yeryüzüne düşme açısının daralmasıyla doğrudan ilişkilidir.
- EOcak ayı indirgenmiş haritasında Akdeniz kıyılarının en sıcak yer olması, bu alanların deniz seviyesinde olmasından dolayı enlem etkisinin özel konum şartlarına karşı mutlak bir üstünlük sağladığını gösterir.
Answer
Ocak ayında Kuzeydoğu Anadolu'da görülen en düşük indirgenmiş sıcaklıklar, Sibirya Yüksek Basıncı ve karasallık şiddetine bağlı ısı kaybı ile açıklanır.
Doğru seçenek, Kuzeydoğu Anadolu'nun kışın en düşük indirgenmiş sıcaklıklara sahip olmasını Sibirya Yüksek Basıncı ve nem azlığına (karasallık) bağlayan ifadedir. İndirgenmiş haritalarda metredeki Erzurum ile metredeki İzmir aynı yükseltideymiş gibi hesaplanır; buna rağmen Erzurum'un hala daha soğuk olması, bölgenin denizden uzaklığı ve kuzeydoğudan gelen dondurucu hava kütlelerinin etkisiyle doğrudan ilişkilidir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
İndirgenmiş sıcaklık haritalarında yükselti dışındaki faktörlerin (Enlem, Karasallık, Denizellik, Basınç Merkezleri) sentezlenmesi.
Hints
1
İndirgenmiş sıcaklık haritalarında yükselti faktörünün tamamen devre dışı bırakıldığını ( metre kabul edildiğini) unutmayın.
2
Yükselti etkisi elense bile Türkiye'nin doğusunun kışın neden hala en soğuk, güneydoğusunun ise yazın neden hala en sıcak olduğunu düşünün.
Practice More
Türkiye'de 'gerçek sıcaklık' ile 'indirgenmiş sıcaklık' arasındaki farkın en fazla ve en az olduğu bölgeleri harita üzerinde çalışmak konuyu pekiştirecektir.
Alternative Method
Harita yorumlarken; eğer izoterm eğrileri paralellerden sapıyorsa orada mutlaka denizellik, karasallık veya rüzgar gibi 'özel konum' şartlarının etkili olduğunu düşünebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s