Examkin

Question

Difficulty: MediumHak Kavramı ve Hakların Türleri

Özel hukukta nispi haklar, kural olarak sadece hukuki ilişkinin tarafları arasında ileri sürülebilirken; bazı nispi haklar tapu kütüğüne şerh verilerek üçüncü kişilere karşı da ileri sürülebilir hale getirilebilir. Bu duruma 'nispi hakların kuvvetlendirilmesi' adı verilir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi tapu kütüğüne şerh verilerek 'kuvvetlendirilmiş nispi hak' özelliği kazanan haklardan biri değildir?

  1. A
    Alım (iştira) hakkı
  2. B
    Geri alım (vefa) hakkı
  3. C
    Sözleşmeden doğan önalım (şufa) hakkı
  4. İntifa hakkıAnswer
  5. E
    Taşınmaz satış vaadi

Answer

İntifa hakkı, bir sınırlı ayni hak (mutlak hak) olduğu için kuvvetlendirilmiş nispi haklar arasında yer almaz.
İntifa hakkı, sahibine bir mal üzerinde tam yararlanma yetkisi veren bir sınırlı ayni haktır. Sınırlı ayni haklar, mutlak haklar kategorisinde yer aldığı için herkese karşı ileri sürülebilir. 'Kuvvetlendirilmiş nispi hak' ise aslında sadece taraflarını bağlayan bir alacak hakkının, tapu şerhi sayesinde üçüncü kişilere karşı da etkili hale gelmesidir. İntifa hakkı zaten en baştan mutlak bir yetki sağladığı için bu kategoriye dahil edilemez.

Step-by-Step Solution

1
Mutlak ve nispi hak ayrımını hatırla.
Mutlak haklar herkese karşı, nispi haklar sadece borç ilişkisinin taraflarına karşı ileri sürülebilir.
Sorunun temeli bu iki hak türü arasındaki farka ve nispi hakların istisnai durumuna dayanmaktadır.
2
Kuvvetlendirilmiş nispi hak kavramını analiz et.
Alacak hakları (nispi haklar) ancak kanunda sayılan durumlarda tapuya şerh verilerek mutlak haklara benzer bir etki kazanabilir.
Seçeneklerdeki hakların hangisinin doğuştan mutlak, hangisinin sonradan kuvvetlendirilen nispi hak olduğunu belirlemek gerekir.
3
Seçenekleri hukuki niteliklerine göre sınıflandır.
Alım, geri alım, önalım ve satış vaadi sözleşmeden doğan alacak haklarıdır. İntifa hakkı ise bir irtifak hakkı, yani sınırlı bir ayni haktır.
İntifa hakkı bir 'mutlak hak' olduğu için şerh edilerek kuvvetlendirilmesine gerek yoktur; o zaten tescil ile herkese karşı hüküm ifade eder.

Key Concept

Nispi Hakların Kuvvetlendirilmesi ve Mutlak Hak Ayrımı

Hints

1
Şerh edilebilen haklar kural olarak bir borç ilişkisinden doğan nispi haklardır.
2
İntifa, sükna (oturma) ve üst hakkı gibi haklar 'sınırlı ayni haklar' grubuna girer ve mutlak hak niteliğindedir.
3
Bir hak zaten herkese karşı ileri sürülebiliyorsa, onu şerh yoluyla 'kuvvetlendirmeye' gerek yoktur. Hangisi doğuştan mutlak bir haktır?

Practice More

Mutlak hakların 'ayni haklar' ve 'kişilik hakları' olarak ikiye ayrıldığını ve ayni hakların eşya üzerindeki egemenlik farklarını inceleyiniz.

Alternative Method

Hakkın tapu kütüğündeki sütununu düşünün: Ayni haklar (İntifa gibi) 'İrtifaklar' sütununa tescil edilirken; nispi haklar (Alım, Vefa gibi) 'Şerhler' sütununa kaydedilir.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question

Topics

Hak Kavramı ve Hakların Türleri

More questions from this topic