Question

Difficulty: HardHükümet Sistemleri ve Demokrasi Modelleri

Klasik başkanlık sistemlerinde yasama ve yürütme organları, kural olarak birbirlerinin hukuki varlıklarına son verme yetkisine sahip değilken; 1982 Anayasası'nda 2017 değişikliği ile kabul edilen Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde hem TBMM'ye hem de Cumhurbaşkanına seçimlerin 'birlikte' yenilenmesine karar verme yetkisi tanınmıştır. Bu düzenleme, sistemin aşağıdaki ilkelerden hangisinin 'katı/sert' bir şekilde uygulanmasından saptığını ve rasyonelleştirilmiş bir yapı öngörüldüğünü göstermektedir?

  1. Kuvvetler ayrılığıAnswer
  2. B
    Yürütmenin monist yapısı
  3. C
    Devletin üniter yapısı
  4. D
    Temsili demokrasi
  5. E
    Yasamanın devredilmezliği

Answer

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde seçimlerin karşılıklı olarak yenilenebilmesi, bu sistemin dayandığı 'sert kuvvetler ayrılığı' ilkesinden bir sapma olduğunu göstermektedir.
Kuvvetler ayrılığı ilkesi, başkanlık modellerinde 'sert' (katı) olarak uygulanır; bu da organların birbirinin görev süresine müdahale edememesi demektir. Ancak Türkiye'deki sistemde, yasama ve yürütme arasında çıkabilecek olası krizleri çözmek ve sistem kilitlenmesini engellemek amacıyla hem meclise hem de cumhurbaşkanına seçimleri birlikte yenileme yetkisi verilerek bu 'sert' ayrılıktan sapılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Hükümet sisteminin teorik temeli belirlenmelidir.
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi, kuvvetlerin sert bir şekilde ayrıldığı başkanlık modelini esas alır.
Bu modelde yasama ve yürütme organları birbirinin hukuki varlığına müdahale edemez.
2
Türkiye'deki 2017 anayasa değişikliği ile getirilen özel mekanizma analiz edilmelidir.
Anayasa'nın 116. maddesi uyarınca hem TBMM hem de Cumhurbaşkanı seçimlerin birlikte yenilenmesine karar verebilmektedir.
Bu durum, organların birbirinin görev süresini sonlandırabilmesi anlamına gelir.
3
Mekanizmanın teorik ilkelerle çelişkisi değerlendirilmelidir.
Karşılıklı fesih/yenileme yetkisi, klasik 'sert kuvvetler ayrılığı' ilkesinin dışına çıkıldığını kanıtlar.
Sistemde tıkanıklıkları gidermek için rasyonelleştirilmiş bir yöntem olarak bu katılıktan sapılmıştır.

Key Concept

Sert Kuvvetler Ayrılığı ve Seçimlerin Yenilenmesi

Practice More

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde seçimlerin yenilenmesi için TBMM'de gereken nitelikli çoğunluk (3/5) ve bu kararın sonuçlarını inceleyen bir soru çözülebilir.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question