Examkin

Question

Difficulty: Very hardHükümet Sistemleri ve Demokrasi Modelleri

Hükümet sistemleri doktrininde, yasama ve yürütme organlarının birbirinin hukuki varlığına son veremediği ve görev sürelerinin birbirini etkilemediği 'sert kuvvetler ayrılığı' modelinin en belirgin örneği ABD Başkanlık sistemidir. 2017 Anayasa değişiklikleri ile Türkiye'de hayata geçirilen 'Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde ise hem TBMM'ye hem de Cumhurbaşkanına 'seçimlerin yenilenmesine' karar verme yetkisi tanınmıştır.

Bu mekanizmanın işleyişi ve sonuçları dikkate alındığında, 1982 Anayasası'nın (2017 değişikliği sonrası) 'sert kuvvetler ayrılığı' ilkesinden teorik olarak saptığı temel hukuki gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Seçimlerin yenilenmesi kararının herhangi bir siyasi veya hukuki gerekçeye dayandırılma zorunluluğunun bulunmaması
  2. B
    TBMM'nin seçimlerin yenilenmesine karar verebilmesi için üye tamsayısının salt çoğunluğunun oyunun yeterli görülmesi
  3. Seçimlerin yenilenmesi kararının, kararı alan organın da görev süresini eş zamanlı ve kendiliğinden sona erdirecek şekilde bir 'ortak yazgı' mekanizmasına bağlanmasıAnswer
  4. D
    Cumhurbaşkanının ikinci döneminde Meclis tarafından seçimlerin yenilenmesi halinde yürütmeye süreklilik kazandırmak amacıyla mevcut başkana tekrar adaylık yolunun açılması
  5. E
    Seçimlerin yenilenmesi yetkisinin, yürütme organının yasamaya karşı olan siyasi sorumluluğunu dengeleyen bir 'fren ve denge' aracı olarak kurgulanması

Answer

Seçimlerin yenilenmesi kararının, kararı alan organın da görev süresini eş zamanlı ve kendiliğinden sona erdirecek şekilde bir 'ortak yazgı' mekanizmasına bağlanması
Sert kuvvetler ayrılığı ilkesinin en temel dayanağı, yasama ve yürütme erklerinin birbirlerinin görev sürelerini kısaltamamasıdır. Ancak 1982 Anayasası'nın 116. maddesinde düzenlenen 'Seçimlerin Yenilenmesi' kurumu, bir organın aldığı kararın her iki organın da görevini sona erdirmesine yol açar. Bu durum doktrinde 'ortak yazgı' olarak adlandırılır ve organların hukuki varlıklarını birbirine bağlı kıldığı için sistemin teorik olarak sert kuvvetler ayrılığından sapmasına neden olur.

Step-by-Step Solution

1
Kuvvetler ayrılığı teorisinin analizi
Sert kuvvetler ayrılığı modelinde (Başkanlık), yasama ve yürütme organlarının görev süreleri sabittir ve bir organ diğerinin hukuki varlığını sona erdiremez.
Sistemler arasındaki temel farkı belirlemek için kuramsal çerçeve çizilmelidir.
2
1982 Anayasası Madde 116'nın incelenmesi
2017 değişikliği ile hem Cumhurbaşkanı hem de TBMM seçimlerin yenilenmesine karar verebilir; ancak birinin kararı her iki seçimin de (yasama ve yürütme) birlikte yapılmasını zorunlu kılar.
Türkiye'deki güncel anayasal mekanizmanın işleyiş prensibi tespit edilmelidir.
3
Sert ayrılık modelinden sapmanın tespit edilmesi
Klasik başkanlık sisteminde olmayan 'karşılıklı yenilenme' (ortak yazgı), organların birbirinin varlığına son verebilmesi anlamına geldiği için sert ayrılık ilkesini teorik olarak yumuşatır.
Kuramsal model ile uygulama arasındaki temel çelişkinin nedenini belirlemek gerekir.

Key Concept

Seçimlerin Karşılıklı Yenilenmesi (Ortak Yazgı İlkesi)

Practice More

Seçimlerin yenilenmesi kararından sonraki 60 günü takip eden ilk Pazar günü seçimlerin yapılmasına dair usul kurallarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Hükümet Sistemleri ve Demokrasi Modelleri

More questions from this topic