Question

Difficulty: MediumBirleşik Kelimelerin Yazımı

Türkçede birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili kurallar; kelimelerin anlam kaybına uğrayıp uğramamasına, belirli eklerin kullanımına veya ses olaylarının gerçekleşip gerçekleşmemesine göre değişiklik gösterebilir.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Resmî evrakların tamamlanmasının ardından ilgili birime yapılan başvuru süreci başarıyla sonuçlandı.
  2. Kış aylarında sağlığını korumak isteyenlerin sıklıkla tükettiği kuş burnu çayı, şifa kaynağı olarak bilinir.Answer
  3. C
    Üniversite yıllarında birlikte çalıştığı arkadaşının sesini diğer seslerden hemen ayırt etti.
  4. D
    Şehrin gürültüsünden uzak, sakin bir köşede inşa edilen huzurevi, sakinlerine huzurlu bir ortam sunuyor.
  5. E
    Eski bir tanıdığına rastlayınca yaşadığı şaşkınlık, kalabalığın içinde bir anda kaybolup gitti.

Answer

Kuşburnu bitkisinin geçtiği seçenek yanlıştır çünkü bu kelime bitişik yazılmalıdır.
Doğru yanıt olan ifadede 'kuşburnu' kelimesi bir bitki adıdır. Türkçede 'itburnu', 'aslanağzı', 'hanımeli' gibi bitki adları, birleşen kelimelerin anlam kaymasına uğraması nedeniyle bitişik yazılmalıdır. Cümlede bu kelimenin ayrı yazılması bir yazım yanlışıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki birleşik sözcükleri (başvuru, kuş burnu, ayırt etmek, huzurevi, kaybolmak) belirleyin.
Beş farklı kurala tabi sözcük tespit edildi.
Yazım kuralları kelimenin türüne ve yapısına göre değişir.
2
'Kuşburnu' sözcüğünün yapısını inceleyin.
Bitki adı olarak kullanılan ve anlam kaymasına uğrayan bir birleşik kelime olduğu saptandı.
Bitki, hayvan ve hastalık adlarında anlam kayması varsa bitişik yazım kuralı uygulanır.
3
Yardımcı fiillerdeki ses olaylarını kontrol edin.
'Ayırt etmek'te ses olayı yok (ayrı), 'kaybolmak'ta ses olayı var (bitişik).
Etmek ve olmak fiilleri ses olayı durumuna göre bitişik veya ayrı yazılır.

Key Concept

Anlam kaymasına uğrayan bitki adlarının bitişik yazılması.

Hints

1
Birleşik fiillerde ses olayı olup olmadığını ve bitki isimlerindeki anlam kaymalarını kontrol edin.
2
Özellikle yardımcı fiille kurulan sözcüklerde (etmek, olmak) ses olayı yoksa ayrı, varsa bitişik yazım kuralını hatırlayın.
3
Kuşburnu, bir bitki ismi olarak kalıplaşmıştır; TDK'ye göre bu tarz bitki isimleri bitişik yazılır.

Practice More

Yardımcı fiillerle kurulan 'arz etmek', 'fark etmek' ve 'terk etmek' gibi kelimelerin ses olayı barındırmadığı için ayrı yazıldığını pekiştirin.

Alternative Method

Sözcüğü tek tek okuduğunuzda gerçek anlamlarını (kuşun burnu) karşılayıp karşılamadığına bakın. Eğer karşılamıyorsa (bir bitkiyi kastediyorsa) bitişik yazılmalıdır.
Estimated Time:50s
Rate this question