Question

Difficulty: MediumBireysel Başvuru

Türkiye'de 19821982 Anayasası'na 20102010 yılında yapılan değişiklikle getirilen bireysel başvuru (anayasa şikâyeti) mekanizması; temel hak ve özgürlüklerin korunmasında ikincil nitelikte bir hak arama yoludur. Bu hak arama yolunun kullanımı ve sınırları ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

  1. İhlal edildiği iddia edilen hakkın hem Anayasa'da hem de Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nde yer alması ve başvuru öncesinde tüm olağan kanun yollarının tüketilmiş olması şarttır.Answer
  2. B
    Kamu tüzel kişileri, mülkiyet hakkı gibi temel haklarının kamu gücü tarafından ihlal edildiği gerekçesiyle Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapma hakkına sahiptir.
  3. C
    Bireysel başvuru, kesinleşmiş mahkeme kararlarının hukuka uygunluk denetiminin yanı sıra yerindelik denetiminin de yapıldığı bir üst temyiz mercii olarak işlev görür.
  4. D
    Anayasa'da düzenlenen eğitim ve öğrenim hakkı gibi tüm sosyal ve ekonomik haklar, uluslararası sözleşmelerde yer almasa dahi bireysel başvuru kapsamındadır.
  5. E
    Bireysel başvuru, yargısal bir yol olmayıp idari bir denetim mekanizmasıdır ve başvurular doğrudan TBMM Dilekçe Komisyonuna yapılır.

Answer

İhlal edildiği iddia edilen hakkın hem Anayasa'da hem de Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nde (AİHS) ortaklaşa yer alması ve başvuru yapılmadan önce mevcut tüm olağan kanun yollarının (istinaf, temyiz vb.) tüketilmiş olması zorunludur.
Bireysel başvuru yapılabilmesi için iki temel kümülatif şart vardır: Birincisi, hakkın 'ortak koruma alanında' (hem Anayasa'da hem AİHS'de) olması; ikincisi ise 'ikincillik' ilkesi gereği olağan tüm kanun yollarının tüketilmesidir. Doğru ifade bu iki şartı birlikte içermektedir.

Step-by-Step Solution

1
Yetkili Merciyi Belirle
Anayasa Mahkemesi
Bireysel başvuruları incelemeye yetkili tek organ Anayasa Mahkemesi'dir.
2
Hakkın Kapsamını Kontrol Et
Ortak Koruma Alanı
İhlal iddiasına konu olan hak, hem 19821982 Anayasası'nda hem de Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve ek protokollerinde ortaklaşa güvence altına alınmış olmalıdır.
3
Başvuru Şartını Değerlendir
İkincillik İlkesi (Yolların Tüketilmesi)
Bireysel başvuruya gidilebilmesi için idari ve yargısal tüm 'olağan' kanun yollarının (dava, istinaf, temyiz) önceden tüketilmiş olması gerekir.

Key Concept

Bireysel Başvuru Şartları (Ortak Koruma Alanı ve İkincillik)

Hints

1
Bireysel başvuru için iç hukuk yollarının (istinaf, temyiz gibi) sonucunu beklemek gerekir mi?
2
Anayasa Mahkemesi'nin her hakkı inceleyemediğini, sadece Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ile kesişen haklara baktığını hatırlayın.
3
Başvuru yapılamayacak kişileri düşünün; devlet kurumları (kamu tüzel kişileri) kendi devletine karşı bu yolla şikayette bulunabilir mi?

Practice More

Bireysel başvurunun süresini (3030 gün) ve başvuru yapılamayacak işlemleri (yasama işlemleri ve düzenleyici idari işlemler) içeren bir soru ile devam edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question