Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Sıcaklık ve İzotermler

Türkiye'nin Ocak ayı indirgenmiş sıcaklık haritası incelendiğinde, izoterm eğrilerinin özellikle Karadeniz ve Akdeniz kıyı kuşağında kıyı çizgisine paralel bir uzanış sergilediği görülür.

Bu durum, Ocak ayında Türkiye'de sıcaklık dağılışı üzerinde aşağıdakilerden hangisinin etkisinin enlem etkisinden daha baskın olduğunu kanıtlar?

  1. Denizellik ve nemlilik etkisiAnswer
  2. B
    Yükseltinin batıdan doğuya doğru artması
  3. C
    Dağların kıyıya göre uzanış doğrultusu
  4. D
    Karasallığın iç kesimlerde şiddetli olması
  5. E
    Sibirya Yüksek Basıncı'nın etkisi

Answer

İzotermlerin kıyı çizgisine paralel uzanması, denizellik (nemlilik) etkisinin enlem etkisini gölgelemesi ile açıklanır.
Türkiye'de kış mevsiminde (Ocak) denizler karalardan daha sıcaktır. Normalde enlem etkisine bağlı olarak izotermlerin doğu-batı yönünde paralel uzanması gerekirken, denizelliğin etkisiyle izotermler kıyı çizgisine uyum sağlayarak kıyı boyunca uzanır. Bu durum, denizelliğin sıcaklık dağılışında enlemden daha belirgin bir rol oynadığını gösterir.

Step-by-Step Solution

1
Harita tipini analiz et.
İndirgenmiş sıcaklık haritası kullanılmıştır, dolayısıyla yükselti faktörü elenmelidir.
İndirgenmiş sıcaklıkta her yer 00 metre kabul edilir.
2
Enlem etkisinin normal şartlardaki etkisini düşün.
Normalde izotermlerin doğu-batı yönlü uzanması (enlemlere paralel olması) beklenir.
Enlem etkisi sıcaklığın ekvatordan kutuplara doğru düzenli azalmasını öngörür.
3
Mevsimsel ve bölgesel sapmayı değerlendir.
Ocak ayında denizler karalardan daha sıcaktır. Bu yüzden kıyı boyunca sıcaklık değerleri benzerlik gösterir.
Suyun geç ısınıp geç soğuması özelliği kışın kıyı kuşağını korur.
4
Sonuca ulaş.
İzotermlerin enlemi takip etmek yerine kıyı çizgisini takip etmesi, denizelliğin enlemden daha güçlü bir faktör olduğunu kanıtlar.
Çünkü izotermler enlem çizgilerini keserek deniz sınırına uyum sağlamıştır.

Key Concept

İndirgenmiş sıcaklık haritalarında kış mevsiminde denizelliğin enlem etkisini bastırması.

Hints

1
'İndirgenmiş' kelimesi yükselti etkisinin haritadan çıkarıldığını ifade eder.
2
Kışın denizler karalara göre daha ılımandır; bu yüzden kıyı şeridi boyunca sıcaklık değerleri birbirine yakın seyreder.
3
İzotermlerin normalde doğu-batı yönünde olması beklenirken kıyıya paralel hale gelmesi, enlem etkisinin başka bir faktör tarafından bozulduğunu gösterir.

Practice More

Temmuz ayı indirgenmiş sıcaklık haritasında en yüksek sıcaklıkların neden Güneydoğu Anadolu'da toplandığını araştırınız.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question