Question

Difficulty: HardSoğuk Savaş Döneminde Türkiye

II. Dünya Savaşı sonrasında Türkiye, Batı Bloku ile bütünleşme ve Amerikan yardımlarından (Marshall Planı) faydalanma süreci doğrultusunda ekonomik politikalarında köklü bir değişikliğe gitmiştir. Bu çerçevede, 1930'lu yılların sıkı devletçi ve içe kapalı modelinden uzaklaşarak liberal prensipleri ve dış yardıma dayalı kalkınmayı hedefleyen, Marshall Planı'nın beklentilerine uyum sağlamak amacıyla 1947 yılında hazırlanan ekonomi belgesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. 1947 Türkiye İktisadi Kalkınma Planı (Vaner Planı)Answer
  2. B
    Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı
  3. C
    Dokuz Umde
  4. D
    İzmir İktisat Kongresi Kararları
  5. E
    İkinci Beş Yıllık Sanayi Planı

Answer

Türkiye'nin Marshall Planı yardımlarına uyum sağlamak için hazırladığı 1947 Türkiye İktisadi Kalkınma Planı (Vaner Planı)
Doğru seçenek olan Vaner Planı, Türkiye'nin 1947 yılında Marshall Planı'ndan yardım alabilmek için hazırladığı, devletçilikten vazgeçip liberal ekonomiye geçişi simgeleyen stratejik kalkınma belgesidir.

Step-by-Step Solution

1
Soğuk Savaş'ın başlangıcındaki ekonomik yönelimi belirle.
Türkiye, Sovyet tehdidine karşı Batı Bloku'na (ABD) yaklaşmıştır.
Truman Doktrini ve Marshall Planı'ndan yararlanmak için Batı standartlarında ekonomik reformlar gerekiyordu.
2
Marshall Planı'nın Türkiye'den taleplerini analiz et.
ABD, yardımların verimli kullanılması için devletçi müdahalelerin azaltılmasını ve tarıma dayalı bir kalkınma planı sunulmasını şart koşmuştur.
Amerikan yardımı, serbest piyasa ekonomisine geçişi teşvik eden bir araç olarak kullanılmıştır.
3
Belgenin ismini ve amacını tespit et.
İktisat Bakanlığı Müsteşarı İhsan Şerif Vaner başkanlığındaki komisyon tarafından hazırlanan 'Vaner Planı' bu dönüşümün belgesidir.
Vaner Planı, sanayileşmeden ziyade tarım ve ulaşıma öncelik vererek dış yardımın yolunu açmıştır.

Key Concept

Marshall Planı ve Ekonomik Liberalleşme Süreci

Hints

1
Bu belge, Türkiye'nin 'devletçilik' ilkesinden 'liberalizm'e doğru kaydığı 1947 yılında hazırlanmıştır.
2
Planın adı, dönemin İktisat Bakanlığı Müsteşarı olan kişinin soyadı ile anılmaktadır.
3
Bu plan, Marshall Yardımı alabilmek için ABD'li uzmanların isteği üzerine tarım ve karayolu ulaşımına öncelik vermiştir.

Practice More

Marshall Planı'nın Türkiye'de tarımsal makineleşme (traktör sayısı artışı) üzerindeki etkilerini inceleyen soruları çözebilirsiniz.

Alternative Method

Soru kökündeki '1947' tarihine ve 'Marshall Planı'na uyum' ifadesine odaklanarak, Cumhuriyet tarihinin ilk yıllarındaki (1923-1938) planları eleyerek doğru cevaba ulaşabilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question