Question

Difficulty: Very hardSevr Barış Antlaşması

1920 yılı Nisan ayında toplanan San Remo Konferansı'nda İtilaf Devletleri tarafından hazırlanan barış taslağı, Paris'te bulunan Osmanlı Murahhas Heyeti Başkanı Ahmet Tevfik Paşa'ya sunulmuş; ancak Tevfik Paşa, şartların devletin bağımsızlığı ve bekasıyla bağdaşmadığını belirterek taslağı imzalamayı reddetmiştir. Bu diplomatik tıkanıklık üzerine İtilaf Devletleri, barış şartlarını Osmanlı yönetimine zorla kabul ettirmek ve Anadolu'daki Millî Mücadele hareketini sindirmek amacıyla doğrudan askeri tazyik uygulama kararı almıştır.

Bu doğrultuda İtilaf Devletleri'nin, Osmanlı Hükûmeti'ni Sevr Barış Antlaşması'nı imzalamaya mecbur bırakmak amacıyla hayata geçirdiği temel askerî gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Fransız kuvvetlerinin Adana, Maraş ve Antep hattında geniş çaplı bir taarruz başlatarak TBMM birliklerini güneyden kuşatması
  2. B
    İtilaf donanmasının Karadeniz limanlarını ve İnebolu sahilini topa tutarak Ankara Hükûmeti'ne teslimiyet ültimatomu vermesi
  3. Yunan ordusunun İngiliz onayı ve desteğiyle Milne Hattı'nı aşarak Balıkesir, Bursa ve Doğu Trakya yönünde genel bir taarruz başlatmasıAnswer
  4. D
    İtalyan birliklerinin Antalya ve Muğla hattından Afyonkarahisar yönüne ilerleyip Batı Anadolu demir yolu hattını denetim altına alması
  5. E
    İngiliz birliklerinin İstanbul Boğazı'ndaki tahkimatları tamamen yıkarak doğrudan İzmit üzerinden Sakarya hattına kara harekâtı düzenlemesi

Answer

Yunan ordusunun İngiliz onayı ve desteğiyle Milne Hattı'nı aşarak Balıkesir, Bursa ve Doğu Trakya yönünde genel bir taarruz başlatması
San Remo Konferansı sonrasında Tevfik Paşa'nın barış taslağını bağımsızlığa aykırı bularak reddetmesi üzerine İtilaf Devletleri, Osmanlı Devleti'ni Sevr şartlarına boyun eğdirmek amacıyla 22 Haziran 1920'de Yunan ordusuna taarruz izni vermiştir. Yunan ordusu Milne Hattı'nı geçerek kısa sürede Balıkesir, Bursa ve Edirne dahil Doğu Trakya'yı işgal etmiştir. Başkentin de bütünüyle işgal edileceği tehdidi ve oluşan büyük askeri panik neticesinde Osmanlı yönetimi Saltanat Şûrası'nı toplayarak 10 Ağustos 1920'de Sevr Antlaşması'nı imzalamak zorunda kalmıştır.

Step-by-Step Solution

1
San Remo Konferansı ve Sevr Taslağı Sürecini Analiz Etme
Nisan 1920'de İtalya'daki San Remo Konferansı'nda belirlenen barış şartları, Mayıs 1920'de Paris'te Tevfik Paşa başkanlığındaki Osmanlı murahhas heyetine sunulmuştur. Tevfik Paşa şartları çok ağır bularak taslağı imzalamayı reddetmiş ve İstanbul'a dönmüştür.
Diplomatik sürecin tıkanma nedenini ve İtilaf Devletleri'nin neden askeri zorlamaya başvurduğunu anlamak için ilk aşamadır.
2
İtilaf Devletleri'nin Askeri Zorlama Stratejisini Belirleme
İngiltere'nin teşvikiyle İtilaf Devletleri, Osmanlı'ya barışı zorla kabul ettirmek ve TBMM direnişini ezmek için 22 Haziran 1920'de Yunan ordusuna genel taarruz emri vermiştir.
Siyasi taslağı zorla dikte ettirme aracının hangi güç ve hangi cephe üzerinden yürütüldüğünü tespit etmek gerekir.
3
Yunan Taarruzu ve Sonuçlarını Değerlendirme
Yunan kuvvetleri Milne Hattı'nı aşarak Uşak, Balıkesir, Bursa ile Doğu Trakya'da Tekirdağ ve Edirne'yi işgal etmiştir. Bursa'nın düşmesi TBMM kürsüsüne 'puşide-i siyah' (siyah örtü) örtülmesine yol açmıştır.
Taarruzun ulaştığı boyutları ve Osmanlı başkenti üzerindeki doğrudan psikolojik ve askeri baskıyı kavramak için önemlidir.
4
Sevr'in İmzalanması ile Askeri Baskı Arasındaki Nedensellik Bağını Kurma
Yunan ilerleyişi karşısında çaresiz kalan ve başkentin de elden çıkmasından korkan Damat Ferit Paşa Hükûmeti, 22 Temmuz 1920'de Saltanat Şûrası'nı toplayarak şartları kabul etmiş ve 10 Ağustos 1920'de Sevr Antlaşması imzalanmıştır.
Tevfik Paşa'nın reddinden Sevr'in imzalanmasına giden süreçteki temel askeri tetikleyici unsurun Yunan taarruzu olduğu sonucuna ulaşılır.

Key Concept

Sevr Barış Antlaşması'nın İmzalanma Süreci ve Yunan Genel Taarruzu (Milne Hattı'nın Aşılması)

Hints

1
İtilaf Devletleri, barış şartlarını kabul ettirmek için kendi birliklerinden ziyade bölgede hazır bulunan bir vekil devletin ordusunu ileri sürmüştür.
2
1919'da belirlenen sınır hattı aşılarak Bursa ve Doğu Trakya şehirleri işgal edilmiş, bu işgal TBMM kürsüsüne siyah bir örtü (puşide-i siyah) örtülmesine sebep olmuştur.
3
İngiliz Başbakanı Lloyd George'un desteğiyle Milne Hattı'nı aşan Yunan kuvvetlerinin Batı Anadolu ve Trakya'da başlattığı genel taarruz, İstanbul Hükûmeti'ni Saltanat Şûrası'nı toplayıp Sevr'i kabul etmeye mecbur bırakmıştır.

Practice More

Sevr Antlaşması'nın imzalanması sonrasında TBMM'nin 19 Ağustos 1920 tarihli oturumunda aldığı kararları ve Hıyanet-i Vataniye Kanunu uygulamalarını inceleyiniz.

Alternative Method

Kronolojik neden-sonuç zincirini takip ediniz: San Remo Konferansı (Nisan 1920) → Tevfik Paşa'nın Paris'teki Barış Taslağını Reddi (Mayıs 1920) → İngiliz desteğiyle Yunan Ordusunun Milne Hattı'nı Aşması / Bursa'nın İşgali (Haziran-Temmuz 1920) → Saltanat Şûrası (22 Temmuz 1920) → Sevr Antlaşması'nın İmzalanması (10 Ağustos 1920).
Estimated Time:2m 30s
Rate this question