Türkçede "etmek, edilmek, eylemek, olmak, olunmak" yardımcı fiilleriyle kurulan birleşik fiiller; isim olan ilk kelimesinde herhangi bir ses düşmesi veya türemesine uğrarsa bitişik, bu tür bir ses olayı gerçekleşmezse ayrı yazılır.
Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik fiillerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
- ABu güzel haberi duyunca hepimiz çok mutlu olduk.
- Kayıp olan eşyalarını kısa sürede farketti.Answer
- CYaşananları ona anlatınca durumu hemen hissetti.
- DBaşvurusunu zamanında yapmadığı için hakkını kaybetti.
- EYardım talebimizi nazikçe reddetti.
Answer
Cümledeki 'farketti' ifadesi, herhangi bir ses olayı gerçekleşmediği için 'fark etti' şeklinde ayrı yazılmalıdır.
Doğru cevap olan cümlede geçen 'farketti' sözcüğü yanlış yazılmıştır. TDK kurallarına göre, 'etmek' ve 'olmak' yardımcı fiilleriyle kurulan birleşik fiillerde, birinci kelimede herhangi bir ses düşmesi (ünlü düşmesi) veya ses türemesi (ünsüz türemesi) yoksa bu fiiller ayrı yazılır. 'Fark' kelimesinde bir ses olayı olmadığı için 'fark etti' şeklinde yazılması gerekirdi.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Yardımcı Fiillerle Kurulan Birleşik Fiillerin Yazımı
Hints
1
Cümlelerdeki 'etmek' ve 'olmak' ile biten fiillere odaklanın.
2
Birleşik fiili oluşturan ilk kelimenin orijinal halini düşünün: Bir harf eksilmiş mi veya eklenmiş mi?
3
'Fark' kelimesi 'etmek' ile birleşirken bir değişikliğe uğruyor mu? Eğer uğramıyorsa ayrı yazılmalıdır.
Practice More
Benzer şekilde sıklıkla karıştırılan 'terk etmek' ve 'ayırt etmek' kelimelerinin yazımını inceleyebilirsiniz.
Alternative Method
Kelimeyi telaffuz ederken bir ses düşmesi veya ikizleşmesi (türeme) olup olmadığını kontrol etmek pratik bir yoldur. Örneğin 'hiss-etmek' derken bir 's' daha eklenir, ancak 'fark-etmek' derken ek bir ses ortaya çıkmaz.
Estimated Time:45s